صورتهاى فلكى مهر ماه « 1 »
شكل 47 - 9 : صورتهاى فلكى مهر ماه : قيقاووس وحوت جنوبي در نزديكى نصف النهار سماوي مكان هستند .
مناطقى كه سايهء روشن دارند ستارگان شهريور وآبان را مشخص مىكنند . مناطقى كه سايهء تيره دارند ستارگان مرداد وآذر را نشان مىدهند .
قيقاوس صورت فلكى دور قطبى . اينك بر تارك آسمان است ونصف النهار سماوي آن را به دو نيم مىكند . حوت جنوبي ( ما هي جنوبي ) صورت فلكى ديگرى نزديك به نصف النهار شايستهء توجه است .
ستارگان حوت جنوبي
فم الحوت ، ستارهاى است از قدر أول ونه تنها پرنورترين ستارهء اين صورت كه پرنورترين ستارهء اين ناحية از آسمان است . فم الحوت يكى از چهار ستارهء شاهى در احكام نجوم بود ( سه ستارهء ديگر قلب الأسد ، قلب العقرب ودبران بودند ) در احكام نجوم قديم ، فم الحوت نشانه قدرت واعتبار تصور مىشد .
قيقاووس :
اين صورت فلكى از ذات الكرسي به قطب نزديكتر است . ستارهاى كه در تصوير بالا در نزديكى زانوى قيقاووس ديده مىشود در حدود 12 درجه از جدى فاصله دارد ، وتقريبا روى خطى قرار گرفته كه جدى را به ستارهء انتهايى ذات الكرسي مىپيوندد . قيقاووس به شكل پنج ضلعى است وبه خانهاى مىماند كه بامش شيروانى دارد . به سبب پيشروش ، ستارههاى باخترى قيقاووس در مدّت 2500 تا 5500 سال آينده يكى پس از ديگرى ستارهء قطبى خواهند شد . در جنوب پايهء قيقاووس ستارهاى لعلفام وجود دارد كه به زحمت ديدنش با دوربين مىارزد . ستارههاى متغير قيقاووسى كه براي اندازهگيرى فاصلههاى كهكشانهها به كار مىروند از روى ستارهء دلتاى اين صورت فلكى نامگذارى شدهاند . به تصوير 48 - 9 قيقاووس در آخر كتاب نگاه كنيد .
هامش
( 1 ) از كتاب نجوم به زبان ساده .