كلماتى كه در نهج البلاغه ذكر شده جمع كردهاند در كتاب مجمع البحرين ولى ما تمام كلمات آن جناب را نقل كردهايم در ضمن بابهاى مناسب در طول كتاب بحار الانوار باندازهاى كه ممكن بوده اينك مقدار منتخبى از آن كلمات را ذكر مىكنيم ان شاء اللَّه .
1 - تحف فرمود از گنجهاى بهشت نيكوكارى است و پنهان داشتن عمل و صبر بر مصيبتها و پنهان نمودن مصائب .
2 - و فرمود خوش اخلاقى بهترين دوست و سرلوحه و عنوان نامه عمل مؤمن حسن خلق است .
3 - و فرمود زاهد در دنيا كسى است كه حرام بر صبر او نفوذ نكند و حلال مانع شكرگزاريش نشود .
4 - براى عبد اللَّه بن عباس نوشت اما بعد شخص خوشحال مىشود از بدست آوردن چيزى كه از دستش نميرفت و محزون مىشود بواسطه بدست نياوردن چيزى كه به دستش نمىآمد بايد شادمانى تو براى كسب آخرت باشد و ناراحتى و اندوهت براى از دست دادن آن . بر موفقيتهاى مادى خيلى شاد نباش و بر آنچه از اينها از دستت رفت متأثر نشو ، بايد كوشش خود را براى بعد از مرگ به كار برى .
5 - و فرمود در باره سرزنش دنيا : اول آن رنج و آخرش نابودى است در حلال آن حساب و در حرامش عقاب است هر كه سالم باشد در دنيا ايمن است « 1 » و هر كه مريض شد پشيمان . هر كه بدنبال ثروت دنيا باشد شيفته آن مىشود و هر كه به تنگدستى دچار شود محزون ميگردد ، هر كه كوشش براى دنيا بكند از چنگش ميرود و هر كه بىعلاقه باشد دنيا به او روى مىآورد . هر كه چشم به دنيا بسته باشد كورش مىكند و هر كه ديده عبرت به دنيا باز كند بينش به او ميدهد .
6 - و فرمود دوست بدار دوست خود را نه به مقدار افراطى ممكن است يك زمان آغاز مخالفت با تو بكند و با كينهتوز خود دشمن باش نه بافراط و زيادهروى ممكن است يك روز دوست تو بشود .
7 - و فرمود ثروتى چون عقل نيست و فقرى شديدتر از جهل .
هامش
( 1 ) در بخش قبل شماره 88 گذشت به من صح فيها هرم ، هر كه سالم باشد در دنيا پير مىشود .