نمىتوان به طور قطع به يكى از اين دو تمسك كرد اگرچه روايت هفت سال بيشتر و صحيحتر است .
و پس از حكومت حضرت قائم ( عج ) كسى به حكومت نمىرسد مگر اينكه - بنابر برخى از روايات - فرزند ايشان به حكومت مىرسد اگر خدا آن را بخواهد . البته خود روايت به طور صريح و قاطع اين معنا را بيان نكرده است ، و از بيشتر روايات اين مطلب استفاده مىشود كه مهدى اين امّت عليه السّلام تنها چهل روز پيش از قيامت از دنيا مىرود ، و در آن چهل روز هرجومرج و علامت بيرون آمدن مردهها و قيام الساعه براى حسابرسى و جزا رخ مىدهد . و خداوند خود بهتر مىداند چه اتفاقى خواهد افتاد ، و او است كه توفيق حركت در مسير درست را به ما مىدهد ، و از او مىخواهيم كه ما را از گمراهى و ضلالت مصون دارد و به راه رشاد و رستگارى رهنمون سازد .
و صلّى اللّه على سيدنا محمد النبي و آله الطاهرين
* * * در هر بابى از اين كتاب مختصرى از اخبار را به فراخور حال آورديم ، و تمام موارد مربوط به آن را نقل نكرديم تا سخن به درازا نكشد و از ملالآورى پرهيز كنيم .
در رابطه با حضرت قائم عليه السّلام تنها اخبارى را ثبت كرديم كه مانند اخبار ديگر فصلها و بابهاى كتاب مختصر و كوتاه بودند ، لذا شايسته نيست كه خواننده اغماض از روايات و اخبار ديگر را به جهل يا سهو يا اشتباه و يا اهمالكارى ما نسبت دهد .
در پايان مىگوييم آنچه كه به طور مختصر در باب اثبات امامت امامان عليهم السّلام و در باب اخبار ايشان آورديم ، هدف و مقصود ما را تأمين مىكند و كافى به نظر مىرسد .
و اللّه ولي التوفيق و هو حسبنا و نعم الوكيل
الإرشاد ( فارسى ) — صفحة 637
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٦٣٧