وَ هُمْ راكِعُونَ
« 1 » ، روشن است كه احدى به جز على عليه السّلام در هنگام ركوع زكات نداده بود .
و در لغت ، بدون هيچگونه اختلاف نظرى ثابت شده كه واژهء « ولى » به معناى اولى و فرد برتر است .
حال اگر امير مؤمنان عليه السّلام - به حكم قرآن كريم - از مردم نسبت به خودشان اولى و صاحب اختيارتر باشد به خاطر ولايت او كه بدان اشاره شد ، اطاعت او بر سايرين آشكار مىشود ، همانگونه كه از مضمون اين آيه فرمانبردارى از خدا و رسول او صلّى اللّه عليه و آله و سلّم با استدلالهاى آشكار واجب گشته است .
و نيز پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در « يوم الدار » هنگامى كه بنى عبد المطلب را براى هشدار دادن فراخوانده بود ، فرمود : هركس مرا بر اين مهم يار و مددكار باشد ، برادر و وصى و وزير و وارث و جانشين من خواهد بود .
در اين هنگام بود كه حضرت امير مؤمنان عليه السّلام از ميان جمع برخاست - در حالى كه جوانترين آنان بود - و گفت : من تو را يارى مىدهم اى رسول خدا .
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به او فرمود : بنشين كه تو برادر و وصى و وزير و وارث و جانشين من هستى . و اين سخن آشكارى است در جانشينى او .
همچنين رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در روز غدير خم هنگامى كه مردم را براى ايراد سخنرانى دعوت كرده بود ، فرمود : آيا من از شما نسبت به خودتان اولى و صاحب اختيارتر نيستم ؟
مردم همگى پاسخ دادند : همينطور است يا رسول اللّه .
پس پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در ادامهء سخن خود بدون هيچ درنگ و فاصلهاى فرمود : پس هركس من مولاى او هستم ، على مولاى او است .
و اطاعت از على عليه السّلام را بر مردم واجب گردانيد - در همهء زمينههايى كه اطاعت مردم از آن حضرت واجب بود - و از ايشان اقرار گرفت و ملزم ساخت به فرمانبرى او ، و هيچيك منكر اين امر نشدند ؛ و اين نيز به طور آشكار نمايانگر امامت و جانشينى او پس از
هامش
( 1 ) . سورهء مائده : 55 . « ولىّ امر و صاحب اختيار شما تنها خدا و رسول و آن مؤمنانى هستند كه نماز به پا داشته و به فقيران در حال ركوع زكات مىدهند » .