تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 375

مساهمون:

ص٣٧٥
الخِمِّير - بسيار شرابخوار .
الخَمِيرَة - ج خَمَائِر : يك قطعه مايه‌ى خمير ، نان كه خمير آن ترش شده باشد ، ماده‌ايست شيميائى كه براى تخمير مواد به كار مىبرند ، و در زبان متداول به معناى ذخيره‌اى قبلى از مال است .
الخَمِيس - روز پنجشنبه ، لشكر كه معمولا از مقدّمه و قلب و ميمنة و مسيرة و ساقه تشكيل مىشود ؛ « خَمِيسُ الجَسَدِ » : عيد قربان مقدس نزد مسيحيان ؛ « خَميسُ الفِصْح او خَمِيسُ الأسْرارِ » : عيد فصح يا عيد پاك نزد مسيحيان است .
الخَمِيص - ج خِمَاص : « خَمِيصُ الحَشَى » : مرد لاغر شكم .
الخَمِيصَة - ج خَمَائِص : جامه‌اى سياه و چهار گوش ؛ « خميصةُ الْحَشَى » : زن لاغر شكم .
الخَمِيل - جامه‌هاى مخملى ، غذاى نرم ، ابر غليظ و تيره .
الخَمِيلَة - ج خَمَائِل : قطيفه ، حوله ، جاى پر از درخت ، درختان بسيار و بهم پيچيده ، پر شترمرغ ، زمين گود و فرو رفته ، واحد ( الخَمِيل ) براى ابر غليظ است .
خَنَّ - - خَنِيناً [ خنّ ] : در حالى كه صدا از بينى او خارج مىشد گريست يا سخن گفت يا خنديد .
خَنَا - - خَنْواً [ خنو ] عليه في الكلام : آشكارا بر عليه او سخن گفت .
الخَنَى - [ خنو ] : سخنى كه دشنام باشد ؛ « خَنَى الدهْرِ » : سختيهاى روزگار و مصيبتهاى آن .
الخَنَاة - [ خنو ] : « خَنَاة الدهرِ » : واحد ( الخَنَى ) است براى سختيهاى روزگار .
خَنَاثِ - وصفى است براى مؤنث و بجز در ندا ، به كار گرفته نميشود ؛ « يا خَنَاثِ » : اى شكسته شده . اين واژه همواره مبنى بر كسر است .
الخَنَازِير - [ خنزر ] ( ع ا ) : غده‌هاى سخت و سفتى است كه معمولا بر روى گردن بسان گره بيرون مىآيد .
الخَنَازِيرِيَّة - ( ن ) : تيره‌اى از گياهان از رسته‌ى خنازيريها است كه در گذشته از آن بيماريهاى گال و گرى و پوستى را درمان مىكردند .
الخَنَّاس - شيطان .
الخُنَاق - ( طب ) : بيمارى تنگ نفس .
الخِنَاق - گردن ، آنچه كه با آن خفه كنند مانند ريسمان ؛ « ضَيَّقَ الخِنَاقَ عليه » : عرصه را بر او تنگ گرفت .
الخَنَّاق - آنكه خفه كند .
الخُنَاقِيَّة - ( طب ) : گونه‌اى بيمارى است كه در گلوى پرندگان يا اسبان پديد مىآيد و اغلب در پرندگان است .
الخُنَان - [ خنّ ] : زكام و سرماخوردگى شتران ، - ( طب ) : گونه‌اى بيمارى است كه در بينى پديد آيد .
الخَنَان - [ خنّ ] : فراخ و رفاه .
الخِنَان - [ خنّ ] : مترادف ( الخَنَان ) است .
الخُنَّة - [ خنّ ] : فراخ و رفاه .
خَنِثَ - - خَنَثاً الرجُلُ : در آن مرد حالت سستى و زنانگى آشكار و مخنث و زن مانند شد .
خَنَّثَ - تَخْنِيثاً هُ : او را مخنث كرد ، او را به نرمى درآورد ، به او مهربانى كرد .
الخَنِث - مخنّث ، مرديكه سست بوده و داراى حالات و اطوار زنان باشد .
الخُنْثَى - ج خُنَاثَى و خِنَاث : آنكه آلت مردى و زنى هر دو را دارا باشد .
الخَنْجَر - ج خَنَاجر : چاقو ، چاقوى بزرگ ، خنجر .
الخِنْجِر - ج خَنَاجِر : مترادف ( الخَنْجر ) است .
خَنْخَنَ - خَنْخَنَةً [ خنخن ] : تو دماغى سخن گفت ، - فى كَلَامِه : سخن خود را آشكار نگفت مثل آنكه كلام را از بينى درآورد .
خَنْدَقَ - خَنْدَقَةً [ خندق ] : خندق كند .
الخَنْدَق - ج خَنَادِق : گودال پهن و عميقى است كه گرداگرد شهرها مىكندند . اين واژه فارسى است و از كندك تعريب شده است .
خَنِزَ - - خَنَزاً و خُنُوزاً اللحمُ : گوشت گنديد و بدبوى شد .
الخَنَز - گوشت گنديده .
الخَنِز - مترادف ( الخَنَز ) است .
الخَنْزَرَة - سفتى و غلظت .
الخُنْزُوَان - [ خنز ] : تكبر ، خود خواهى .
الخَنْزُوَان - [ خنز ] ( ح ) : بوزينه ، - ( ح ) : خوك نر .
الخُنْزُوَانة - [ خنز ] : خودخواهى ، خود بزرگ بينى .
الخِنْزِير - ج خَنَازِير ( ح ) : خوك ، - البَرّي : خوك بيابانى كه همانند خوك است با اختلاف دندانها و شكل آنها ؛ « خِنزِيرُ البحرِ » ( ح ) : جانورى است دريائى از تيره‌ى حوتها كه در حجم كوچكتر از دلفين است ؛ « خِنْزِير الهِند » ( ح ) : خوكچه يا خوكچه‌ى هندى ، جانورى است كوچك و علفخوار به شكل خرگوش و پوست آن رنگارنگ است .
الخِنْزِيرَة - ( ح ) : ماده‌ى خوك ؛ « خِنْزِيرةُ البِئر » : چوب چرخ چاه كه طناب بر دور آن پيچيده مىشود .
خَنَسَ - - خَنْساً و خُنُوساً و خِنَاساً عنهُ : از او دور و دلتنگ شد ، - هُ : او را به عقب برگردانيد ، - بَين اصْحَابه : ميان ياران خود پنهان شد ، - ابْهَامُهُ : انگشت ابهام خود را فرو بست ؛ « اشَارَ بِارْبع و خَنَسَ ابْهامَهُ » : با چهار انگشت اشاره كرد و انگشت ابهامش را فرو بست ، - الشيءَ عنه : آن چيز را از وى پنهان كرد ، - فُلاناً و بِهِ : فلانى را پنهان كرد ، - القَولَ : به او بد گفت .
خَنِسَ - - خَنَساً : پره‌ى بينى او بلند و كج شد .
الخُنْس - لانه‌ى آهوان ، - ( ح ) : آهوان .
الخُنُس - ( ح ) : گاوهاى وحشى .
الخَنَس - اسم است از ( خَنِسَ ) .
الخُنَّس - ( فك ) : همه‌ى ستارگان ، تنها ستارگان سيّار . و گفته شده به معناى زحل و