امام عليه السلام فرمود : اين تنها زودتر و ديرتر است [ و موجب تفاوت در ماهيت آن نمىشود ] اشكال ندارد . »
1569 - 32782 - ( 3 ) على بن جعفر مىگويد : « از برادرم امام موسى بن جعفر عليهما السلام دربارهء شخصى سؤال كردم كه لباسى را نسيه به ده درهم مىفروشد ، سپس آن را پنج درهم مىخرد . آيا اين كار جايز است ؟
امام عليه السلام فرمود : هر گاه شرط نكند و هر دو راضى باشند ، اشكال ندارد . »
1570 - 32783 - ( 4 ) على بن جعفر حديث پيشين را با اندكى تفاوت در كتاب خود نيز آورده است .
1571 - 32784 - ( 5 ) يونس شيبانى مىگويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى كالايى را به قيمتى مىفروشد و فروشنده و خريدار هر دو مىدانند كه آن كالا ارزش آن قيمت را ندارد ؛ با اين حال انجام چنين معاملهاى به اين دليل است كه فروشنده مىداند كه به زودى آن را از خريدار خواهد خريد .
امام عليه السلام فرمود : اى يونس ! همانا پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به جابر فرمود : چگونه خواهى بود هنگامى كه ستم فراگير و آشكار گردد و ذلت و خوارى براىتان بر جاى ماند ؟
جابر گفت : اى كاش در چنين زمانى زنده نباشم ! پدر و مادرم فدايت ! چه وقت آن زمان فرا خواهد رسيد ؟
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : هنگامى كه رباخوارى فراگير و آشكار گردد .
آنگاه امام عليه السلام فرمود : اى يونس ! و اين رباست و آيا اگر از آن نخرى به تو بازمىگرداند ؟
گفتم : آرى !
امام عليه السلام فرمود : هرگز به آن نزديك نشو ! هرگز به آن نزديك نشو ! »
1572 - 32785 - ( 6 ) يونس بن عبدالرحمن از گروهى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه دربارهء شخصى كه با ديگرى چيزى را مىفروشند ، « 1 » فرمود :
« هر گاه اصل آن چيز حلال باشد ، اشكالى ندارد . »
در احاديث باب 42 مطالبى مناسب با اين بحث خواهد آمد .
باب 31 حكم فروش نقدى كالا به يك مبلغ و فروش نسيهء آن به مبلغ بيشتر
1573 - 32786 - ( 1 ) سكونى از امام صادق عليه السلام از پدرش از پدرانش روايت مىكند كه : « شخصى در زمان امير مؤمنان عليه السلام كالايى را با دو شرط فروخت ، نقد به فلان قيمت و نسيه به قيمت ديگرى و خريدار كالا را به آن شرط گرفت . على عليه السلام در اين باره فرمود :
آن معامله با قيمت كمتر و مدت طولانىتر واقع مىشود ؛ يعنى مىفرمايد : براى فروشنده نيست مگر قيمت كمتر و مدتى كه براى نسيه معين كرده است . »
هامش
( 1 ) . در متن حديث « يبايع » آمده است كه به معناى بيعت است و بر اين اساس معناى حديث اين مىشود كه شخصى با ديگرى بر انجام كارى بيعت مىكند . . . .