واژهشناسى
قلال : جمع « قلّة » به معناى قله كوه و نيز قسمت فوقانى هر چيز است .
عوعوا : از ريشه « وعى » به معناى حفظ و تدبر است .
قمراوين : دو شىء نورانى .
سويّ : كامل و بدون نقص .
المنجل : داس و در اينجا منظور از « منجلين » دو پاى ملخ است كه شبيه داس هستند .
النّزوات : جهشها و پرشها .
ديم : جمع « ديمة » به معناى بارانى كه پيوسته بدون رعدوبرق مىبارد .
الجّدوب : خشكى و بىحاصلى .
ساختار ادبى
كذلك السماء : خبر مقدم و مبتداى موخر .
هذه القلال : « قلال » عطف بيان براى « هذه » است .
فالويل لمن . . . : مبتدا و خبر .
يكون بناء : فعل « يكون » تامه است و « بناء » فاعل آن است .
من غير بان : صفت براى « بناء » است .
طوعا ، سلما : حال هستند .
رهبة : مفعول له است .
شرح و تفسير
( و كذلك السماء و الهواء و الرياح و الماء . . . ) اگر هر انسان بينا و آگاهى به پديدهاى از جهان هستى بنگرد ، ناگزير فروتن گشته ، به عظمت آفريدگار آن