واژهشناسى
طينهم : جمع « طينة » به معناى مايه نخستى كه انسانها از آن سرشته شدهاند .
الفلقة : قطعه زمين .
سبخ : زمين شورهزار .
الحزن : زمين ناهموار .
الرواء : مكان خوشمنظر .
ماد القامة : قامت بلند .
قريب القعر : قامت كوتاه .
الضريبة : طبيعت و سرشت .
الجليبة : تظاهر .
اللب : خرد .
الجنان : قلب .
ساختار ادبى
انهم كانوا : تاويل به مصدر مىرود و خبر « ذلك » قرار مىگيرد . همچنين ممكن است مجرور به حرف جر مقدرى باشد .
من سبخ : جار و مجرور متعلق به محذوف و صفت « فلقة » است .
شرح و تفسير
گروهى نزد امام عليه السّلام حاضر گشته و درباره اختلاف طبايع و غرايز مردم سخن مىگفتند . امام عليه السّلام فرمود : ( إنّما فرّق بينهم مبادئ طينهم . . . ) اين بند مىگويد كه مردم از جهت نقصان و كمال خردها و غرايزشان متمايز هستند و سرشت نخستين آنها از جهت پاكى و ناپاكى در اين امر اثرگذار است . شكل