و ارحل المطايا : بستن بار بر پشت مركبها براى رحيل .
ساختار ادبى
حقا : صفت براى مفعول مطلق محذوف و در اصل چنين بوده است :
« اقول قولا حقا » .
العظات : اگر مرفوع باشد ، فاعل « كاشفتك » است و اگر منصوب باشد ، بنابر نزع خافض است و فاعل آن ضمير مستترى است كه به دنيا بازمىگردد .
لرب : « لام » براى تاكيد است .
محلا : مفعول دوم « يوطنها » است .
محلا ، دارا : تميز هستند .
كم : از نوع خبرى و مبتدا و محلا مرفوع است و خبر آن نيز « داحضة » است .
يوم ذاك : ظرف و متعلق به « داحضة » است .
شرح و تفسير
( ما الدّنيا غرّتك و لكن بها اغتررت و لقد كاشفتك العظات ) همه رخدادها و پديدههاى دنيا مايه اندرز و عبرت است و تنها انسانهاى كور از آنها چشم مىپوشند و جز گمراهان به آن غره نمىشوند . ( و آذنتك على سواء ) حقيقت خود را از روى عدل و انصاف به تو نشان داد . اين تعبير برگرفته از قرآن است : « پس اگر روى برتافتند بگو به [ همه ] شما بهطور يكسان اعلام كردم و نمىدانم آنچه وعده داده شدهايد آيا نزديك است يا دور . » « 1 » ( و لهي بما تعدك
هامش
( 1 ) .فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُكُمْ عَلى سَواءٍ وَ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ ما تُوعَدُونَانبياء / 21 : 109 .