ميتا : حال براى ضمير متكلم است .
ان افتقر : تاويل به مصدر مىروند و « من » مقدر به آنها جر مىدهد .
شرح و تفسير
( الحمد للّه الّذي لم يصبح بي ميّتا و لا سقيما ) امام عليه السّلام ، خداوند را به سبب نعمتهاى بىپايانش ستايش مىكند . يكى از اين نعمتها سلامتى بدن است . امام عليه السّلام در روايت ديگر از سلامتى و امنيت به عنوان دو نعمت ناشناخته ياد كرده است . « 1 » ( و لا مضروبا على عروقي بسوء ) همه اعضاى بدنم سالم هستند .
( و لا مأخوذا بأسوإ عملي ) امام عليه السّلام دنيا را كوچك شمرده و تحقير مىكند ؛ آنگونه كه در روايات ديگرى فرمود : « دنياى شما براى من كمارزشتر از عطسه بزى است . » « 2 » و « دنياى شما نزد من خوارتر از برگ درختى در دهان ملخى است . » « 3 » همچنين امام عليه السّلام دنيا را از جهت بدىها و زشتىهايش به افعى مانند كرده است و همه پيوندهاى خود را با آن گسسته است . آن حضرت با اين همه خود را متهم ساخته و به خويش بدگمان است و خداوند را سپاس مىگويد كه او را به كيفر غافلگير نكرده است . اين فرمايش امام عليه السّلام از روى تواضع يا آموزش به ديگران نيست ؛ بلكه او ايمانى راستين و يقينى
هامش
( 1 ) . اين قول در مسند الرضا : 120 و روضة الواعضين : 472 ، به رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله نسبت داده شده ؛ شجره طوبي : 368 .
( 2 ) . نهج البلاغه : خطبه 3 .
( 3 ) . نهج البلاغه : خطبه 224 .