مىكند ؛ اگر كسى كه از او بريده است ، انسانى شايسته و فهميده باشد و نه آن گاه كه درندهاى تجاوزگر باشد . ( بعيدا فحشه ) زبانش پاك و آراسته است و به كسى ناسزا نمىگويد .
( غائبا منكره ، حاضرا معروفه ، مقبلا خيره . . . ) اين بند تكرار « الخير منه مامول و الشر منه مامون » است . ( لا يحيف على من يبغض و لا يأثم فيمن يحب ) در صورت خشنودى ، به راه باطل نمىگرايد و در صورت ناخشنودى از راه حق فاصله نمىگيرد . ( يعترف بالحق قبل أن يشهد عليه ) حقوق مردم را پايمال نمىكند و راه مغالطه و فريب در پيش نمىگيرد و با خود و ديگران راستمنش است . ( لا يضيع ما استحفظ ) اين ويژگى به دانشمندان دين اختصاص دارد كه خداوند آنها را بر دين خود امين گماشته و آنان را مامور تبليغ آن بدون تحريف و تغيير كرده است . خداوند مىفرمايد : « . . . الهيون و دانشمندان به سبب آنچه از كتاب خدا به آنان سپرده شده ، بر آن گواه بودند پس از مردم نترسيد و از من بترسيد و آيات مرا به بهاى ناچيزى مفروشيد » « 1 »
( و لا ينابز بالألقاب ) ديگران را به القاب ناپسند خطاب نمىكند ( و لا يشمت بالمصائب ) و به هنگام دشواريها و مصايب ديگران ، آنها را شماتت نمىكند ؛ چرا كه شماتت از احساس پستى و كوچكى سرچشمه مىگيرد و انسان عاقبتسنج هرگز شماتت نمىكند ؛ زيرا ممكن است روزى فرد بلاديده از آن به درآيد و آنگاه خود به همين بلا گرفتار شود . « 2 » ( و لا يدخل في الباطل . . . )
هامش
( 1 ) .اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتابِ اللَّهِ وَ كانُوا عَلَيْهِ شُهَداءَ فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَ اخْشَوْنِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًامائده / 5 : 44 .
( 2 ) . امالى ، شيخ مفيد : 269 ؛ كشف الخفاء : 2 / 265 ، ح 2544 .