و نيز در جنگ حنين « 1 » و محاصره طايف « 2 » و رخدادهاى ديگرى كه سيرهنويسان و تاريخنگاران ثبت كردهاند .
( وضعني في حجره و أنا ولد يضمني إلى صدره و يكنفي إلى فراشه . . . ) معيار درست براى مقايسه اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و نيز غير آنها ، بررسى ميزان خيرخواهى آنان براى اسلام و جهاد در راه آن و علم و عمل به آن است .
پيشگامى در گرويدن به اسلام در آغاز بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از بزرگترين فضايل بود ؛ زيرا اسلام و مسلمانان هيچ نيرويى نداشتند و جاهلان به آزار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به شيوههاى گوناگون مىپرداختند . از اينروى كسى كه در آن دوره اسلام مىآورد ، از بنيانگذاران اسلام بهشمار مىرفت . خداوند مىفرمايد :
« مهاجران و انصار كه در آن ساعت دشوار از او پيروى كردند . » « 3 » و نيز :
« آنانند همان مقربانند . » « 4 » اما كسانى كه پس از هجرت در شرايط نيرومندى
هامش
( 1 ) . اين جنگ پانزده روز پس از فتح مكه رخ داد . سپاه اسلام از دوازده يا دههزار سرباز تشكيل مىشد . تعداد زياد مسلمانان موجب غرور برخى از آنان شد . مسلمانان در اولين برخورد با مشركان شكست خوردند و همه گريختند و تنها نه نفر از بنى هاشم و يك نفر ديگر همراه آن حضرت ماندند تا آنكه فراريان نيز بازگشته و مسلمانان در اين جنگ نيز پيروز شدند . براى اطلاع بيشتر نك : مناقب على ابن ابى طالب عليهما السّلام ، ابن مغازلى : 65 ح 93 و 84 ح 120 ؛ تاريخ ابن عساكر : 1 / 74 و 76 و 121 ح 121 .
( 2 ) . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در سال هشتم هجرت به طايف رفت و مردم آنجا را بيش از ده روز محاصره كرد .
گروهى از ثقيف براى جنگ با مسلمانان از درون شهر بيرون آمدند كه امام على عليه السّلام در برابرشان ايستاد و فرماندهشان ، نافع بن غيلان را كشت . تاريخ بغداد : 7 / 402 ؛ صحيح ترمذى ، كتاب مناقب : 13 / 173 ؛ اسد الغابه : 4 / 27 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 9 / 173 .
( 3 ) .الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِتوبه / 9 : 117 .
( 4 ) .أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَواقعه / 56 : 11 .