نكّث : پيمان شكست .
المارقة : كسانى كه از دين خارج شدهاند .
الرّدهة : بركهاى كه در آن آب باران جمع مىشود .
صعق : بيهوش شد .
وجب القلب : دل آشفته و پريشان گشت .
رجّ الصدر : سينه به لرزه آمد .
أديلنّ منهم : بر آنان پيروز گشت .
يتشذّر : پراكنده مىشود .
ساختار ادبى
النار ، العار : مفعول فعل محذوف هستند و بهوسيله آن منصوب گشتهاند و در اصل چنين بودهاند : « ندخل النار و لا نتحمل العار » .
انتهاكا : مفعول له براى « تكفئوا » است .
لا جبرائيل : جبراييل ، اسم « لا » است .
جهلا : مفعول له است .
تشذّرا : مفعول مطلق است .
شرح و تفسير
( تقولون : النار و لا العار ) اين عبارت توضيح جمله « ما تتعلّقون من الاسلام الّا باسمه » است و مىگويد كه سخنان شما موافق دلهايتان نيست . شما در زبان شهادتين را مىگوييد ؛ ولى به مقتضاى آن عمل نمىكنيد و نيز به هنگام سخن براى رهايى از ننگ به هر كارى تن درمىدهيد ؛ ولى در عمل از هيچ حقى پاسدارى نمىكنيد و با هيچ ستمى به مقابله برنمىخيزيد . ( كأنكم تريدون أن