و فرياد ، ديگرى با ناسزاگويى و دشنام و ديگرى نيز با جنگ و جنجال و در نهايت گروهى نيز با خودكشى از اعتراض خود تعبير مىكنند . ارزشمندترين انقلابها قيامى است كه در راه حق و آزادگى برپا شود .
يكى از شگفتيهاى روزگار اين است كه با توجه به اينكه در ايالات متحده نظام بردهدارى را به رهبرى آبراهام لينكلن برچيدند ، سياهپوستان هم اكنون تحت فشارند و انواع گوناگونى از سختى تبعيض نژادى و طردشدگى را مىچشند . سياهان در ايالات متحده ده درصد از ساكنان آن را تشكيل مىدهند و باوجوداين ، در مجلس سنا يك سياهپوست هم نيست ؛ هرچند در مجلس نمايندگان از تعداد 435 نماينده 3 سياهپوست وجود دارد . « 1 »
( كأنّي أراهم قوما ) شارحان گفتهاند كه اين كلام به قوم تاتار اشاره دارد و نيز به آنچه چنگيزخان و جانشينان او در سرزمينهاى اسلامى از ويرانى و كشتار انجام دادند . توصيفهايى كه امام عليه السّلام آنها را بيان مىكند با آنچه مورخان نوشتهاند ، تناسب دارد . ابن ابى الحديد كه معاصر با تاتارها بود مىگويد : « بر سرزمينها و كشورها غلبه مىكنند و اينها از بردبارترين مردم در مبارزه هستند و فرار از جنگ را نمىشناسند و هرآنچه از جنگافزار نياز دارند با دستان خود مىسازند . اسبهايشان به جو نيازى ندارند و گياه و ريشهها را مىخورند و خود نيز لاشه ، سگ و خوك را براى خوراك استفاده مىكنند و صبورترين مردم در برابر گرسنگى و تشنگى و بيچارگى هستند . . .
هامش
( 1 ) . نك : مجله « المجلات » ، سال 1958 م .