شرح و تفسير
( أيّها النّاس غير المغفول عنهم ) انسان غافل كسى است كه از هواى نفس خود پيروى مىكند و همواره در پى گرايشهاى نفسانى خويش است و به سرانجام كارهايش نمىانديشد . چنينكسى بدون شك به شكست و هلاكت گرفتار مىشود . شارحان در تفسير اين بند مىنويسند : « خداوند هرگز از ما غافل نيست . او از پنهان و آشكار ما آگاه است و از هر كار كوچك و بزرگ ما خواهد پرسيد . » « 1 » اين ، سخن درستى است ؛ اما به هر رو برخى عوامل و شرايط نيز در ما تأثير مىگذارند كه نبايد از آنها غافل بود ؛ بهويژه در عصر پيشرفتهاى ناگهانى امروز كه سير تحولات ، شتاب فراوان گرفته است .
( و التّاركون المأخوذ منهم ) روزها به سرعت مىگذرد و نفسها و عمرهاى ما يكى پس از ديگرى مىرود و ديگر هرگز بازنمىگردند . بنابراين انسان بايد فرصت را غنيمت بشمارد و اثر نيكويى از خود برجاى گذارد . اگر اهمال و بىتوجهى كند روزهاى گران خود را از دست داده و چيزى در برابر به دست نياورده است . ( ما لي أراكم عن اللّه ذاهبين و إلى غيره راغبين ) اين بند از دگرديسى آدميان از خداى خويش به سوى هواهاى نفسانيشان سخن مىگويد .
هامش
( 1 ) . برگرفته از آيه :رَبَّنا إِنَّكَ تَعْلَمُ ما نُخْفِي وَ ما نُعْلِنُ وَ ما يَخْفى عَلَى اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ( پروردگارا ، بىگمان تو آنچه را كه پنهان مىداريم و آنچه را كه آشكار مىسازيم مىدانى ، و چيزى در زمين و در آسمان بر خدا پوشيده نمىماند ) ابراهيم / 14 : 38 ؛ نيز نك : الكافى :
8 / 33 ح 5 ؛ بحار الانوار : 12 / 83 .