واژهشناسى
الدّفّة : كناره هرچيزى .
المتولّى : اسم فاعل به معناى رويگردان .
الأكظام : جمع كظم به معناى راه خروج بازدم .
كرثه : غم بر او شديد و سنگين شد .
ساختار ادبى
القرآن : عطف بيان براى « هذا » است .
بين : ظرف و متعلق به « مسطور » است .
أن يصلح : تأويل به مصدر مىرود و فاعل براى فعل محذوف قرار مىگيرد : « لعلّ اللّه أن يحقّق الصّلح » .
شرح و تفسير
( إنّا لم نحكم الرّجال و إنّما حكمنا القرآن هذا القرآن إنّما هو خطّ مسطور بين الدّفّتين لا ينطق بلسان و لا بدّ له من ترجمان و إنّما ينطق عنه الرّجال ) خوارج ، امام عليه السّلام را به دليل پذيرش حكميت نكوهش كردند . امام عليه السّلام در پاسخ فرمود :
ما قرآن را در شناسايى و بيان حق داور ساختيم ؛ نه آنكه مردانى را به عنوان مرجع تعيين حق برگزيده باشيم . چگونه ممكن است امام عليه السّلام حق را از زبان مردم دريابد و او همو است كه فرمود : « حق با افراد شناخته نمىشود . . . تو حق را نشناختى تا بدانى كه اهل حق چه كسانى مىباشند و باطل را نيز نشناختى تا باطلگرايان را بدانى . » « 1 »
هامش
( 1 ) . « إنّك لم تعرف الحقّ فتعرف أهله و لم تعرف الباطل فتعرف من أتاه » حكمت : 262 .