بگيرد آفريد . پس با فرمان او خلقت آن به كمال رسيد ، و اطاعت پروردگار را پذيرفت و پاسخ مثبت داد و به خدمت شتافت ، و گردن به فرمان او نهاد و سرپيچى نكرد .
واژهشناسى
انحسرت : قطع شد . در آيهاى از قرآن آمده است : « و دستت را به گردنت زنجير مكن و بسيار [ هم ] گشادهدستى منما تا ملامتشده و حسرتزده برجا مانى . » « 1 »
مساغا : وسيله و راهى .
الملكوت : عزت و قدرت .
ساختار ادبى
أحق : بدل از « الحق » است .
شرح و تفسير
( الحمد للّه الّذي انحسرت الأوصاف عن كنه معرفته و ردعت عظمته العقول ) اجسام از راه صفات و حالاتشان مانند ، رنگ و حجم و . . . شناخته مىشوند و امور غيرجسمانى نيز از طريق ، پديدههاى مشابهشان ، شناخته مىشوند .
خداوند نه جسم است و نه شبيه و مثلى دارد . ( فلم تجد مساغا إلى بلوغ غاية ملكوته ) هيچ آغاز و پايانى براى عزت و بزرگى خداوند نيست و او تواناى مطلق و بر همه بندگانش چيره است .
هامش
( 1 ) .وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراًاسراء / 17 : 29 .