نردبانهايى از نقره كه بر آنها بالا روند قرار مىداديم . » « 1 » سخن امام عليه السّلام نيز غير از واقعيت را تفسير نمىكند . ثانيا اينجا منظور از گرفتار بلا و مصيبت شدن ، مجازات نيست ؛ زيرا امروز هنگام عمل است و زمان حساب و بازخواست نيست ؛ بلكه منظور از آن آزمايش و امتحان است تا آن كارهايى كه سبب پاداش يا مكافات انسان مىشود ، آشكار شوند .
سوم اينكه هرگز منظور از اين سخن امام عليه السّلام ( ان اللّه يبتلى عباده عند الاعمال السيئه ) اين نيست كه خداوند بندگانش را به سبب كارهايى نيك نمىآزمايد كه بلا و مصيبت بر بدكار و نيكوكار فرود مىآيد ؛ زيرا اين فرود آمدن عذاب دليل استوارى است تا بدسرشت از پاكنهاد و بدل از اصل ، تشخيص داده شود . اگر قربانى شدن در جهاد و صبر بر شهادت نبود ، مردم كسانى را كه به اصول و عقايد پاىبندند و جهانى را دگرگون مىكنند ، نمىشناختند و در زندگى گامى پيش برده نمىشد . گذشته از آن ، بلا و آزمايش بدكار را به سوى توبه و ترك گناه برمىانگيزد .
( و قد جعل اللّه سبحانه الاستغفار سببا لدرور الرّزق و رحمة الخلق ) درخواست آمرزش بىترديد به تصريح قرآن و روايات ، سبب خشنودى خدا و بخشايش اوست ؛ اما رزق و روزى تنها با كشاورزى و دامدارى و تلاش و كوشش به دست مىآيد : « آيا كسى كه آفريده است ، نمىداند با اينكه او خود باريكبين آگاه است » « 2 » . . . با اينهمه استغفار و توكل بر خدا كليد دستيابى به كارى
هامش
( 1 ) .وَ لَوْ لا أَنْ يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً لَجَعَلْنا لِمَنْ يَكْفُرُ بِالرَّحْمنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفاً مِنْ فِضَّةٍ وَ مَعارِجَ عَلَيْها يَظْهَرُونَزخرف / 43 : 33 .
( 2 ) .أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُملك / 67 : 14 .