المعضلات : جمع « معضله » به معناى مشكلى كه حل آن سخت باشد .
فلوات : صحراهايى كه انسان در آنها گم مىشود .
أمّها : قصد آن را كرد .
مظنّة الشىء : جايى كه احتمال وجود چيزى مىرود .
ثقل الكتاب : احكام و تعاليم قرآن .
تؤفكون : روى مىگردانيد .
تعمهون : جهل پيشه مىكنيد و برخى نيز آن را به كورى چشم سر و دل معنا كردهاند .
الأزمّة : جمع « زمام » به معناى هر چيزى كه بهواسطه آن چيز ديگرى را مىبندند .
الهيم : شتر .
ساختار ادبى
مصباح ظلمات : خود و كلمات بعد از آن همگى خبر براى مبتداى محذوف هستند و در اصل چنين بوده است : « هو مصباح ظلمات . . . » .
ليس : اسم آن ضمير مستتر در آن است .
فأين تذهبون : « أين » محلا منصوب به نزع خافض است و در اصل چنين بوده است : « إلى أين » .
أنّى تؤفكون : « أنّى » به معناى « أين » ( كجا ) است . بنابراين اعراب آن همانند « أين تذهبون » است .
كيف تعمهون : « كيف » حال و محلا منصوب است و نيز ممكن است به معناى « أيّ » و مفعول مطلق باشد .