واژهشناسى
ظهر له : آشكار شد .
ظهر عليه : بر او چيره شد و برترى يافت .
الّرحب : پهناور و گسترده .
البلعوم : مجراى غذا در حلق .
بطن مندحق : شكم برجسته .
شرح و تفسير
( أما إنه سيظهر عليكم بعدى رجل رحب البلعوم مندحق البطن يأكل ما يجد و يطلب ما لا يجد ) برخى از شارحان درباره منظور امام عليه السّلام از اين اوصاف گفتهاند كه آنها بر معاويه صدق مىكنند و برخى ديگر گفتهاند كه اين اوصاف براى زياد بن ابيه است و گروه سوم نيز از مغيرة بن شعبه و گروه چهارم از حجاج ياد كردهاند . اما به نظر مىرسد اين گفتهها بر معاوية بن ابى سفيان صدق مىكند زيرا در فقرهاى از آن آمده است : « او شما را فرمان مىدهد كه مرا نفرين كنيد و از من بيزارى جوييد » و شكى نيست كه اين سنت را معاويه پديد آورد و همچنين شكم معاويه در حال نشستن برجسته مىگشت . در شرح ابن أبى الحديد آمده است روايات فراوانى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل شده كه بنابرآن معاويه بارها از سوى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نفرين شده است و آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله دربارهاش گفته بود : « خداوندا شكمش را سير نكن . » « 1 »
هامش
( 1 ) . « أللّهمّ لا تشبع بطنه » شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، چاپ مصر : 4 / 55 و 1 / 355 ؛ البداية و النّهاية ، ابن كثير : 11 / 317 ؛ تذكرة الحفاظ ذهبى : 2 / 699 ؛ سير أعلام النّبلاء ، ذهبى : 14 / 129 ؛ -