خطبه 15
اين پول از كجا ؟ !
« و اللّه ! لو وجدته قد تزوّج به النّساء و ملك به الإماء ، لرددته .
فإنّ في العدل سعة ؛ و من ضاق عليه العدل ، فالجور عليه أضيق . »
ترجمه
به خدا سوگند ! بيت المال تاراج شده را هركجا كه بيابم ، به صاحبان اصلى آن باز مىگردانم ؛ گر چه با آن ازدواج كرده ، يا كنيزانى خريده باشند .
زيرا در عدالت گشايش براى عموم است و آن كس كه عدالت بر او گران آيد ، تحمّل ستم براى او سختتر است .
شرح و تفسير
( و اللّه لو وجدته قد تزوّج به النساء و ملك به الإماء لردته ) ضمير غايب در « وجدته » و در تركيبهاى بعدى به اموالى باز مىگردد كه عثمان بدون حساب ، بذل و بخشش مىكرد . در نظرش مشكلى نداشت كه از مصرفكنندگان و زحمتكشان ، خراج بگيرد و آن را به ثروتمندان و مرفهان بدهد و دور از عدالت مىدانست كه بين مردم مساوات برقرار كند و يا نزديك را بر دور و