شرح - عليين :
عاليترين و شريفترين مراتب قرب بپروردگار است چنانچه از كلمات مفسرين در تفسير آيه شريفه كَلَّا إِنَّ كِتابَ الْأَبْرارِ لَفِي عِلِّيِّينَ استفاده مىشود . و سجين در مقابل عليين ، پستترين مراتب و دورترين درجات از خداوند متعال است . و اما راجع ببحث كلى اخبار طينت و شبهه جبر ، در آخر اين باب توضيحى بيان ميكنيم . آنچه بطور اختصار در اينجا ميتوان گفت اينست كه : چون خداى تعالى پيش از آفرينش مخلوق ميدانست كه كدام يك آنها به راه ايمان و كداميك به راه كفر ميروند ، ارواحى را كه ميدانست مؤمن ميشوند به آنها كيفيت عليين بخشيد و دسته ديگر را كيفيت سجين داد و بابدانشان ملحق ساخت ، تا رعايت مناسبت و سنخيت را نموده باشد ، و اين عمل خداى تعالى هيچ گونه دخالت و تأثيرى در انتخاب ايمان و كفر آنها ندارد ، و همچنين آميختگى و امتزاجى كه ميان دو طينت مقرر داشت ، هيچ گونه ارتباط و سببيتى در انتخاب گناه و ثواب ندارد ، ولى ظهور كلمه من هذا و من هاهنا مخالف اين تفسير است . مرحوم مجلسى گويد : اين دو كلمه بر عليت مجازيه حمل مىشود .