كه چون توهم اين معنى ممكن است آيه شريفه آن را نفى نموده .
10 -
ابو هاشم گويد : به امام رضا ( ع ) عرض كردم : ميتوان خدا را توصيف نمود ؟ فرمود : مگر قرآن نميخوانى ؟ عرض كردم : چرا فرمود : مگر نخواندهئى گفته خداى تعالى را « أبصار دركش نكنند و او ابصار را درك كند » گفتم : چرا ، فرمود : ميدانيد ابصار چيست ؟ گفتم ديدن بچشمها ، فرمود :
خاطرات دلها از بينائى چشمها قويتر است ، خاطرات او را درك نكنند و او خاطرات را درك كند .
11 -
ابو هاشم گويد : به حضرت جواد ( ع ) آيه «
لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ
» را عرض كردم ، فرمود : اى ابا هاشم خاطره دلها دقيقتر از بينائى چشمهاست ، زيرا تو گاهى با خاطره دلت سند و هند و شهرهائى كه به آنها نرفتهاى درك ميكنى ولى با چشمت درك نميكنى ، خاطره دلها خدا را درك نكنند تا چه رسد ببينائى چشمها .
12 -
هشام بن حكم گويد : تمام اشياء با دو چيز درك شوند : حواس پنجگانه و دل ، و ادراك حواس بر سه قسم است : 1 - ادراك بوسيله دخول 2 - ادراك بوسيله سودن و لمس كردن 3 - ادراك بدون دخول و سودن . اما ادراك بوسيله دخول در صداها و بوئيدنيها و چشيدنيها است ( كه صوت داخل گوش شود و هواى متعفن داخل بينى و چشيدنى داخل بصاق زبان ) و اما ادراك بلمس و سودن در شناختن اشكال هندسى