شده ، بوستانى از بوستانهاى بهشت است و نردبانى دارد كه اعمال زائرانش ، از طريق آن به آسمان مىرود . . . « 1 » مطابق دو روايت نقل شده ، هرگاه يك ذرع را نيم متر يا نزديك به آن در نظر بگيريم ، اندازه حائر در بيشترين متراژ ذكر شده ، حدود ششصد و بيست و پنج متر مربع خواهد بود و اين مساحت ، تقريباً با اندازهگيرى حدود حائر ، توسط محمد بن احمد بن ادريس حلّى ، متوفّاى سال 598 ه در كتاب « سرائر » ، مطابقت دارد كه گفته است :
مقصود از حائر ، محلّى است كه ديوارهاى حرم و مسجد ، آن را در ميان گرفته است ؛ چه اينكه حائر حقيقى ، همين جاست و حائر در زبان عرب ، مكان محصور و نفوذناپذيرى است كه آب ، در ميان آن سرگردان مىشود و پيرامون خود مىچرخد . « 2 »
2 . حرم و حائر
مطابق آنچه در اخبار و احاديث آمده ، حرم از حائر بسيار گستردهتر است ؛ زيرا شامل منطقه وسيعى با مركزيّت حائر است كه از هر طرف ، يك فرسخ مىشود و حرم جمعاً ، چهار فرسخ است كه قبر مطهر ، در نقطه مركزى آن قرار دارد . چنانكه در روايت محمد بن اسماعيل با سند خود ، از امام صادق ( ع ) آمده است : « احترام قبر امام حسين ( ع ) ، يك فرسخ در يك فرسخ از چهار طرف آن مىباشد » ؛ « 3 » يا به گفتهاى ، چهار فرسخ در چهار فرسخ است و به موجب نقل ديگر ، پنج فرسخ از چهار طرف
هامش
( 1 ) . ابن قولويه ، كامل الزيارات ، ص 272 ؛ مزار بحار ، ص 140 ؛ نزههء اهل الحرمين . . . ، ص 24 .
( 2 ) . مزار بحارالانوار ، ص 142 ؛ الحدائق الناضرهء ، ج 7 ، ص 345 ؛ سرائر ابن ادريس ، كتاب صلاهء .
( 3 ) . كامل الزيارات ، ص 272 ؛ مزار بحار الانوار ، ص 140 ؛ الحدائق الناضرهء ، ج 2 ، ص 345 .