مزدلفه ، امتداد طبيعى دشت مناست و از ناحيهء غرب تا تپّههاى بلند اخْشَبَيْن در نزديكى عرفات گسترده است . در مزدلفه بنايى برپا نيست ، جز مسجدى كه بر فراز مشعرالحرام ساختهاند و برخى ساختمانهاى دولتى .
عرفات ، دشتى است در هيجده كيلومترى حرم ، دهكيلومترى منا و شش كيلومترى مزدلفه . اين دشت نسبتاً هموار ، دو نقطهء مهم دارد : الف :
جبلالرحمه ، كوهى سنگى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در حجّة الوداع برآن ايستاد و دعا كرد .
ب : مسجد نمره ، در محلّ خيمهاى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در همان سفر برپا ساخت .
نامهاى مكّهء مكرّمه
گويند : مكّه را از اينرو بدين نام خواندهاند كه عرب در جاهليّت مىگفت : « حجّ ما درست نيايد ، مگر آنكه به كنار كعبه رويم و « نَمُكُّ فيه » ؛ يعنى بهسان مرغان شباهنگ آواز سردهيم » .
نام مكّه در قرآن كريم ، يكبار ، در سورهء فتح ، ( آيهء 24 ) چنين آمده است :
9 وَهُوَ الّذي كَفَّ ايْديهُمْ عَنْكُم وَايْديكُمْ عَنْهُم بِبَطْنِ مَكَّةَ مِن بَعدِ ان اظْفَرَكُمْ عَلَيهِمْ وَ كانَ اللَّهُ بِما تَعْملُونَ بَصيراً ؛
« و اوست همان كسى كه در دلِ مكّه - پس از پيروز كردن شما بر آنان - دستهاى آنها را از شما و دستهاى شما را از ايشان كوتاه كرد و خدا به آنچه مىكنيد همواره بيناست . »
از نامهاى فراوان مكّه ، يكى نيز بَكّه است ، كه آن هم تنها يكبار در سورهء آلعمران ، ( آيهء 96 ) آمده است . مكّهء مكرّمه نامهاى ديگرى هم دارد ، كه پرآوازهترين آنها امُّ القُرى ( مادر شهرها ) است كه دوبار در قرآن بدين نام خوانده شده است : سورهء انعام ، آيهء 92 و سورهء شورى ، آيهء 7 .
از نامهاى ديگر آن ، بَلَد است ( سورهء بلد ، آيهء 1 ) و بَلَد امين ( سورهء تين ،