رابطهء مغولان با اديان
مسيحيت
فرمانروايان مغول هيچگاه نكوشيدند ، كه دين خاصى را بر رعاياى خود تحميل كنند ( صرفنظر از تعقيب و آزار مسيحيان بعد از سال 695 ه . ق . ) و اين رفتار در تحولات گوناگون قلمرو فرمانروايان مغول تأثير فراوان داشته است . به اين ترتيب از تصادمهاى مذهبى و خونريزى جلوگيرى شد . سرانجام فاتحان مغول خود را ناگزير ديدند ، يكى از اديان جهانى قلمرو خود را بپذيرند ، و پذيرش يك دين غيرمغولى موجب نابودى آداب و رسوم مغولى شد . تنها در روسيه ، يعنى آنجا كه خانهاى دشت قپچاق به دينى جز دين اكثريت رعاياى خود گرويدند ، مغولان توانستند موجوديت و فرهنگ قومى خود را حفظ كنند ، اگرچه اين فرهنگ از نفوذ آداب و رسوم تركانى كه گروه كثير سپاهيان خان را تشكيل مىدادند ، مصون نماند .
رفتار فرمانروايان مغول معلول دستور چنگيز خان مبنى بر اين بود ، كه به تمام اديان آزادى داده شود ، و روحانيان آن از پرداخت ماليات معاف يعنى از يكى از امتيازات مهم اشراف مغول « 1 » برخوردار گردند « 2 » . براى چنگيز خان - و جانشين وى
پاورقی
( 1 ) - ميرخواند ج 5 : 61 تأكيد مىكند ، قوبيلاى نيز در قراقورم معافيت مالياتى روحانيان را تأييد كرده است . در مورد اين فصل ر ك :Berthold Spuler : Die Mongolen und das-