معاذ ، و اسيد بن حضير او را غسل دادند و سلمة بن سلامة بن وقش آب مىريخت و پيامبر ( ص ) حضور داشتند . نخست او را با آب غسل دادند ، و سپس با آب سدر ، و بعد با آب كافور ، و او را در سه برد صحارى [ 1 ] كفن كردند ، و هر سه برد را بر او پيچيدند . آنگاه تابوتى را كه نزد خانوادهء آل سبط بود و مردگان را در آن حمل مىكردند ، آوردند و جسد را در آن نهادند ، و پيامبر ( ص ) را ديدند كه گوشهاى از تابوت را از خانه تا بيرون بر دوش گرفتهاند .
عبد الرحمن بن عبد العزيز ، با اسناد خود برايم از عايشه نقل كرد كه مىگفت : رسول خدا ( ص ) را ديدم كه پيشاپيش تابوت سعد حركت مىفرمود .
سعيد بن ابى زيد ، از ابو سعيد خدرى و او از جدش برايم نقل كرد كه گفته است : هنگامى كه خبر مرگ سعد بن معاذ به پيامبر ( ص ) رسيد ، ما در محضر آن حضرت بوديم . ايشان همراه مردم بيرون آمدند ، و چون به بقيع رسيدند خطاب به مسلمانان فرمودند : قبر دوست خود را آماده كنيد ! ابو سعيد خدرى مىگفت : من هم از كسانى بودم كه گور او را كندم ، و تا هنگامى كه به لحد رسيديم همچنان از خاك بوى مشك بر مىخاست .
ربيح مىگفته است : كسى يك مشت از خاك گور سعد بن معاذ برداشت و رفت ، بعدها متوجه شد كه همهء آن مشك است .
گويند ، به پيامبر ( ص ) گفته شد ، چرا در رفتن به كنار جسد سعد اين همه شتاب مىفرماييد ؟ فرمود : مىترسم كه فرشتگان بر ما پيشى بگيرند ، چنان كه براى غسل حنظله بر ما پيشى گرفتند .
مسلمانان گفتند : اى رسول خدا ، سعد مردى تنومند بود ، ولى جنازهاى سبكتر از او نديدهايم . فرمود : ديدم كه فرشتگان جسد او را حمل مىكنند . گفتند ، منافقان مىگويند او به واسطهء حكمى كه در مورد بنى قريظه داد چنين لاغر و سبك شد . فرمود : نه ، دروغ مىگويند ، به واسطهء اينكه فرشتگان جسد را حمل مىكردند ، سبك به نظر مىرسيد .
ابو سعيد خدرى گويد : موقعى كه ما از كندن گور در نزديكى خانهء عقيل خلاص شديم ، و خشتهاى خام و آب را كنار گور گذاشتيم ، پيامبر ( ص ) آمدند و خود جنازه را كنار گور گذاشتند و بر او نماز گزاردند ، و جمعيت چندان آمده بودند كه تمام بقيع پر از مردم بود .
واقدى گويد : از جابر بن عبد الله برايم نقل كردند كه مىگفت : چون از كندن قبر سعد فارغ شدند چهار نفر براى انجام دادن مراسم دفن وارد گور او شدند . ايشان ، حارث بن اوس
هامش
[ 1 ] صحارى ، منسوب به صحار است ، از دهكدههاى يمن . ( النهايه ، ج 2 ، ص 253 ) .