نمىكند بلكه با واسطه امر مىنمايد مثلا به فردى دستور مىدهد كه تو برو به ديگران امر كن كه فلان كار را انجام دهند كه در اينجا امر مولى مستقيما متوجه مكلفين نشده است بلكه يك واسطه در مسير ابلاغ امر و دستور مولى وجود دارد . مانند اينكه خداوند به پيامبرش دستور مىدهد كه برو به مردم امر كن تا فلان كار را انجام دهند .
حال بحثى كه در اينجا مطرح است اين است كه آيا امرى كه از جانب مولى صادر شده است و با واسطه به مكلفين مىرسد از نظر دلالت مانند امرى است كه بدون واسطه و مستقيم به مكلف شده باشد ؟ به عبارت واضحتر اينكه اوامر بدون واسطه دلالت بر وجوب امتثال و انجام مأمور به در خارج دارند اما آيا امر با واسطه هم همينگونه است و دلالت دارد كه مأمور دوم بايد آن شىء مورد امر را در خارج انجام دهد ؟
مثلا در روايات زيادى از اهل بيت ( ع ) به پدر و مادر امر شده است كه فرزندان خود را از 7 سالگى به نماز خواندن امر كرده و وادار نماييد . پس در اينكه فرزندان به نماز خواندن امر شدهاند شكى نيست اما سؤال اين است كه آيا فرزندان از ناحيه امام ( ع ) مأمور به نماز خواندن هستند يا از طرف پدر و مادر ؟ يعنى آيا امر امام ( ع ) به پدر و مادر نسبت به وادار كردن فرزندان به نماز ، در واقع امر به خود نماز است يا اينكه نه بلكه صرفا دستورى است كه متوجه اولياء شده و فرزندان نسبت به انجام نماز در خارج تكليفى ندارند ؟
آيت اللّه سبحانى مىفرمايند : ظاهرا امر به امر ، امر و دستور به همان فعل خارجى است زيرا آنچه در اينگونه موارد به ذهن انسان تبادر مىكند اين است كه غرض مولى ظاهرا به همان فعل خارجى و انجام آن در
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — Page 261
Contributors: الشيخ جعفر السبحاني
P.261