فلعدم صدقه اذا كان بصورة الاستدعاء به اين دليل است كه اگر طلب كردن يك چيز به صورت خواهش باشد به آن امر صدق نمىكند و يشهد له قول بريرة لرسول اللّه ( ص ) تأمرنى يا رسول اللّه ؟ قال انما انا شافع و شاهد بر اين مدعى [ كه استعلاء هم در امر كردن لازم است ] گفتار بريره به پيامبر است كه گفت : اى پيامبر آيا شما به من امر مىكنيد ؟ و رسول خدا ( ص ) در پاسخش فرمودند همانا من [ خواهش كرده و ] وساطت مىكنم فلو كان مجرد العلو كافيا لما انفك طلبه من كونه امرا پس اگر نفس علوّ رتبه [ به تنهايى در تحقق امر ] كافى بود هيچگاه درخواست پيامبر از امر بودن جدا نمىشد [ يعنى اگر علوّ رتبه به تنهايى باعث تحقق امر مىشد ديگر وجهى نداشت كه پس از آنكه پيامبر از بريره آن مطلب را درخواست كردند بريره سؤال كند كه آيا شما به من امر مىكنيد ؟ ! چرا كه قطعا رسول خدا ( ص ) داراى علوّ رتبه بودهاند . از اينجا معلوم مىشود كه علاوه بر علوّ رتبه داشتن آمر ، استعلاء و به كار گيرى قدرت و نوعى سلطه هم در تحقق امر لازم مىباشد و لذا مىبينيم كه پيامبر اعظم ( ص ) در جواب بريره فرمودند : انما انا شافع يعنى من به تو امر نكرده و دستور نمىدهم بلكه ما بين تو و همسرت وساطت كرده و خواهش مىنمايم ] .
* * * مؤلف محترم كتاب ، اصل جريان بريره را در پاورقى كتاب از مسند احمد بن حنبل ج 1 ص 215 ذكر كردهاند . روى احمد بن حنبل فى مسنده عن ابن
الموجز في أصول الفقه ( فارسى ) — Page 139
Contributors: الشيخ جعفر السبحاني
P.139