( 1 )
مجلس شصتم در پسنديدگى سخا و بخشش و نكوهش بخل ( زفتى )
( 2 ) خداوند متعال در آيهء دويست و هفتاد و پنجم سورهء دوم ( بقره ) فرموده است « كسانى كه اموال خود را شب و روز و پوشيده و آشكار انفاق مىكنند ، پاداش آنان براى ايشان نزد پروردگارشان است و بيمى بر ايشان نيست و آنان اندوهگين نمىشوند . »
اين آيه ، در شأن على بن ابى طالب ( ع ) نازل شده است ، كه چهار درهم داشت ، درهمى در شب و درهمى در روز و درهمى پوشيده و درهمى را آشكارا صدقه داد . « 1 »
( 3 ) و خداوند در آيهء هفدهم سورهء شصت و چهارم ( تغابن ) فرموده است « و هر كس از بخل نفس خويش خوددارى كند ، همانا كه آنان رستگارانند . »
( 4 ) پيامبر ( ص ) فرمودهاند : دو خصلت در قلب مؤمن فراهم نمىشود ، بخل ( زفتى ) و بد خلقى . « 2 »
( 5 ) و فرموده است ، هرگز در دل بندهيى ايمان و بخل با يك ديگر جمع نمىشوند . « 3 »
( 6 ) به امام صادق ( ع ) گفته شد ، چه خصلتى براى مرد از همه چيزى نكوتر است ؟
فرمود : وقارى كه آميخته با هيبت و بيم نباشد و بخشندگى ، بدون اينكه در مقابل آن جبران بخواهد و سرگرمى به غير از كالاى دنيايى . « 4 »
( 7 ) همان حضرت فرموده است ، گزيدگان و نيكان شما ، بخشندگان شمايند و بدان شما ، بخيلان شمايند و از كارهاى پسنديده ، نيكى كردن به برادران است و كوشش و قدم برداشتن براى رفع نيازهاى آنان و اين كار موجب به خاك ماليده شدن بينى شيطان و رهايى از دوزخ و وارد شدن به بهشت است . آنگاه به جميل « 5 » فرمود : اى جميل ! اين
هامش
( 1 ) . اين شأن نزول در منابع اهل سنت هم آمده است . از جمله ، رجوع كنيد به تفسير كشاف زمخشرى ، ص 398 ، ج 1 ، چاپ انتشارات آفتاب ، تهران ، بدون تاريخ ، و به اسباب النزول واحدى ، ص 64 . م .
( 2 ) . به نقل از ترمذى ، ص 141 ، ج 8 ، در احياء علوم الدين غزالى ، ص 1790 ، چاپ دار الشعب قاهره ، آمده است . م .
( 3 ) . در محجة البيضاء ، ص 74 ، ج 6 ، آمده و منبع آن مستدرك حاكم ذكر شده است . م .
( 4 ) . در مشكاة الانوار طبرسى ، ص 231 هم از همين كتاب روضة الواعظين آمده است . م .
( 5 ) . ظاهرا مقصود جميل بن دراج يا جميل بن صالح اسدى است كه هر دو از راويان مورد اعتمادند . شرح حالشان در رجال نجاشى ، ص 92 ، چاپ قم ، آمده است . م .