حروف .
795
و غير ما افعل فيه مطّرد * من الثّلاثي إسما بافعال يرد
عاطفه ، مبتدا ، موصول مضاف اليه ، مبتدا ، متعلق به مطّرد ، خبر جمله صله ، متعلق به محذوف حال براى ضمير مستتر در مطّرد ، حال از مجرور ، متعلق به مابعد ، فعل و فاعل جمله خبر .
و غير آن مفردى كه أفعل در جمع آن زياد است از ثلاثى كه اسم باشد ، به وزن أفعال وارد مىشود آن جمع ( مثل ثوب كه مىشود اثواب ) .
796
و غالبا اغناهم فعلان * في فعل كقولهم صردان
عاطفه ، منصوب بنزع خافض ، فعل و مفعول ، فاعل ، متعلق به ماضى ، متعلق به محذوف خبر براى مبتداى محذوف ، ضمير جمع مضاف اليه ، خبر مبتداى محذوف جمله مقول قول .
و در غالب موارد ، بىنياز كرده است آنها را ، وزن فعلان در ( جمع وزن ) فعل ، مثل گفتار عرب : صردان ( در جمع صرد ) .
797
في إسم مذكّر رباعيّ بمدّ * ثالث افعلة عنهم اطّرد
متعلق به اطّرد ، مضاف اليه ، صفت ، متعلق به محذوف صفت براى اسم و يا حال براى آن ، مضاف اليه ، مبتدا ، متعلق به اطّرد ، فعل و فاعل جمله خبر .
در جمع اسم مذكّر رباعى كه به مدّ حرف سوم باشد ، وزن افعلة ، از عرب شايع شده است .