براي أقامت انتخاب كردهاند . اين چنين آبى موجب بروز سوء هاضمه ، كند ذهني ، فساد طحال ، امراض پوستى وأمثال اينها كه پزشكان نام بردهاند مىشود .
همهء اينها موجب تنفّر زندگى با آنها وناخشنودى از توسعه شهرشان شده است .
هشتم - بصره گنديدهترين خاك را دارد واين به خاطر رسوب فراوان آب وگنديده شدن آن است .
نهم - بصره دورترين شهر از آسمان است كه توضيح آن بزودى خواهد آمد .
دهم - نُه دهم شرّ در بصره است . احتمال دارد مقصود امام ( ع ) مبالغه در نكوهش سرزمين بصره باشد ومنظور آن حضرت منحصر كردن شرور به ده قسمت نبوده است . توضيح اين كه چون در بصره شرور فراوانى وجود داشته كه در ديگر شهرها وجود نداشته است ، امام ( ع ) به عنوان مبالغه اظهار فرمودند كه نه دهم شرّ در بصره است ، منظور حضرت وجود شرّ فراوان وعظيم در بصره بوده است .
احتمال ديگر اين كه منظور حضرت مجموع اخلاق پستى باشد كه در مقابل أصول كمالات نفساني است كمالات نفساني عبارتند از : دانش دلاورى ، پاكدامنى ، بخشندگى ، دادگرى وبراي هر يك از اين پنج فضيلت حالت افراط وتفريط وجود دارد كه ده صفت مىشود .
شبيهترين اعمال به اعمالي كه ذكر شد واز مردم بصره صادر شده ولى مورد نظر حضرت در امر نكوهش نبوده است اعمالي مانند تبذير ومانند آن است . احتمال دوّم هر چند احتمال لطيفى است ولى صحّت آن بعيد به نظر مىرسد .
( 3768 - 3763 ) يازدهم - كسى كه در ميان مردم بصره زندگى كند به گناه گرفتار مىشود ، زيرا كسى كه در ميان آنها زندگى كند ناگزير است به روش آنها در آيد وآداب
و
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 580
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٥٨٠