نفسش شود ، نوشته مىشود وروز قيامت به خاطر آن عذاب خواهد شد .
بنا بر همين قول احتمال دارد حفظهء بر عباد عيناً همان حفظه ، براي عباد باشد . زيرا نفس در جوهريّت خود آنچه از خير وشرّ انجام مىدهد حفظ مىكند ودر روز قيامت بر خود شماره مىكند ، آن گاه كه عوارض بدن زايل شود آنچه را كه در جوهر نفس وجود دارد مفصّل ومصوّر مىبيند واز نفس چيزى غايب نخواهد بود چنان كه خداوند متعال فرموده است :
يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَبَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً
« 45 » وباز مىفرمايد : وَكُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً « 46 » وباز فرموده است : أَ فَلا يَعْلَمُ إِذا بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ وَحُصِّلَ « 47 » .
معناى اين كلام امام ( ع ) كه حافظان انسان از فرشتگان آسمانند اين است كه أصل آنها از فرشتگان آسمان است وبعد به زمين فرستاده مىشوند . در بارهء اين فرمودهء حضرت كه فرمود : امّا السدنة لأبواب جنانه در گذشته توضيح داده شد .
( 1483 - 1461 )
فرموده است : ومنهم الثّابتة في الأرضين . . . تا لقوائم العرش أكتافهم .
چنان كه از بسيارى روايات استفاده مىشود اين صفات در وصف ملائكة حامل عرش بيان شده است . پس بىمناسبت نيست كه در كلام امام ( ع ) منظور همان فرشتگان باشند . اين موضوع از ميسره بدين عبارت روايت شده است : « پاى آن فرشتگان در زمين پايين وسرهايشان عرش را شكافته است . چنان خاشعاند كه چشمهايشان را بخوبى باز نمىكنند ، از ساكنان آسمان هفتم خداترسترند
و
هامش
( 45 ) سورهء آل عمران ( 30 ) : آيهء ( 30 ) : روزى كه هر نفسي آنچه را از خير وشر انجام داده است آماده مىيابد ودوست مىدارد كه ميان أو وآن اعمال فاصلهء زيادى وجود داشته باشد .
( 46 ) سورهء اسراء ( 17 ) : آيهء ( 13 ) : روز قيامت براي انسان كتاب گشودهاى را ظاهر مىسازيم وبه أو مىگوييم كتابت را بخوان وخودت براي حسابرسى خويش كافى هستى .
( 47 ) سورهء عاديات ( 100 ) : آيهء ( 9 ) : آن گاه كه از قبرها برانگيخته شوند آنچه در سينههاست بروز كند .