التجا به خداى مىبايد برد و پناه به كرم او ، و تعيين نمىبايد كرد كه خدا به چه طريق اين كس را خوشحال و آزاد بدارد ، طريقِ آن خداى خود داند
« إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » .
« 1 »
*
و بيم دادن نفس هم از آن جا است كه وثوق او به اسباب است نه به مسبب الاسباب و او در اين مُخطئ است چه كار اراده مسبب الاسباب دارد وجود و عدم اسباب يكسان است .
اين سبب ها بر نظرها پردهاست * كه نه هر ديدار را صنعش رواست « 2 »
ديدهاى بايد سبب سوراخ كن تا سبب را بركند از بيخ و بن تا مسبب بيند اندر لامكانهرزه بيند جهد و إكساب دكان
ريشهء شكيبايى
و امّا در دويم ، أعني عدم الصّبر على المكاره و الصّبر عن المطالب . « 3 » براى آن مُخطئ است كه اين بى صبرى از كسى سزد كه اين جهان را مستقر پندارد و نيك را ، نيكِ اين جا داند و بد را ، بد اين جا . و چنين نيست كه اين جهان مستقرّ است و نيك ، نيكِ اين جاست و بد ، بد اين جا . و مؤمن مبرّاست از آن كه چنين گمان برد . كار آن است كه در آن جهان خواهد رفت ، آنچه در اين جهان رود حالتى عاريتى است و به حالات عاريتى مبالاتى نبايد داشت . نه به نيكِ آن شاد بايد بود و نه به بدِ آن غمناك .
اللَّه سبحانه و تعالى وليّم و ساير اخوان را قوّت دل و ثبات يقين
هامش
( 1 ) . براستى خدا بر همه چيز توانا است . سورهء بقره ، آيهء 109 .
( 2 ) . م : كو نه هر ديدار را صنعش رواست .
( 3 ) . ناشكيبايى بر ناخوشىها و خوددارى از پيروى خواهشهاى نفس .