او ، وضع مالى خوبى نداشت . از اين رو ، رسول خدا ( ص ) در برخى از موارد كه به انصار سهمى از غنايم ويژهء مقام نبوّت را اعطا نمىكرد ، سهمى به ابودجانه مىداد . در سال دهم هجرى كه پيامبر ( ص ) و بسيارى از مسلمانان براى حجةالوداع آماده شدند ، آن حضرت ابودجانه را عامل خود در مدينه قرار داد . « 1 »
ابودجانه در ميدانهاى جهاد
به ابودجانه انصارى به خاطر جنگ با دو شمشير ( شمشير رسول اللَّه ( ص ) و شمشير خودش ) « ذوالسيفين » مىگفتند و چون آن صحابى شجاع زره خاصى به نام « مشهره » مىپوشيد ، او را « ذوالمشهره » نيز مىناميدند . « 2 »
ابودجانه در بيشتر پيكارهاى عصر رسالت ، حضورى چشمگير داشت كه به اختصار بيان مىشود . در اولين سريهء تاريخ اسلام در سال اوّل هجرى به فرماندهى حمزه ، پانزده نفر از انصار همراه حمزه بودند كه يكى از آنها ابودجانه بود . « 3 »
در جنگ بدر ، او از جملهء 170 نفرى بود كه از قبيلهء « خزرج » در اين جنگ حضور داشتند .
در اين نبرد كه ابودجانه پيشانىبند سرخ بسته بود ، عدّهاى از كافران را به هلاكت رساند . « 4 » عبدالرحمن بن عوف مىگويد : يكى از دشمنان كه از رزم بىامان حمزه و ابودجانه در بدر به هراس افتاده بود ، به من گفت : حمزه روزگار ما را سياه كرد و آن مرد كوتاه قد كوچك اندام كه پيشانىبندى سرخ داشت ( ابودجانه ) ما را درو كرد و قربانى شديم . « 5 »
پيش از آغاز نبرد احد ، پيامبر ( ص ) شمشيرى به دست گرفت و فرمود :
چه كسى مىتواند حق اين شمشير را ادا كند . مردانى گفتند : ما مىتوانيم ، ولى پيامبر ( ص ) به آنان نداد . ابودجانه پرسيد : اى رسول خدا ( ص ) حق آن چيست ؟ آن حضرت فرمود : حق آن
هامش
( 1 ) . سيره ابن هشام ، ج 4 ، ص 248
( 2 ) . اعلام ، زركلى ، ج 3 ، ص 202 ، بيروت
( 3 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 9
( 4 ) . سيره ابن هشام ، ج 2 ، ص 353 - 363 ؛ مغازى ، ج 1 ، ص 148 و 152 و 168 ؛ طبقات ، ج 3 ، ص 556
( 5 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 282 - 283