عجلان دربارهء او مىگويد : هرگز كسى هيبت مرا فرو نريخت مگر زيد بن اسلم ! ابن سعد مىگويد : زيد حديث فراوانى نقل كرده است ، وى پيش از خروج محمد بن عبد اللّه بن حسن دار دنيا را وداع گفت . « 1 »
( 1 )
68 - زيد بن حسن
زيد بن حسن بن امام امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام ، شيخ او را از جمله اصحاب امام زين العابدين عليه السلام شمرده « 2 » و ابن حبان او را در رديف افراد موثّق نام برده و مىگويد وى از بزرگان بنى هاشم و متولّى صدقات رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - در مدينه بوده است ، عمر بن عبد العزيز دربارهء او به كارگزار خود در مدينه نوشت : « اما بعد : بدان كه زيد بن حسن بزرگ بنى هاشم و سالخوردهترين آنهاست . . . » « 3 » شيخ مفيد مىگويد : زيد شخصى جليل القدر ، كريم الطّبع ، پاك نفس پراحسان و بخشنده بود ، شعرا او را مدح گفتهاند و مردم براى دريافت احسان او از همهجا قصد رسيدن به خدمت او را داشتند . « 4 » و در اينجا تعدادى روايات ساختگى وجود دارد كه از مقام او مىكاهد ؛ ( بطور مثال در روايتى آمده است : ) وى با امام باقر عليه السلام مخالف بود و در زمان عبد الملك بن مروان سعى كرد او را به قتل برسانند ! آقاى خوئى دربارهء اين روايت مىنويسد : « اين روايت مرسله است و قابل تصديق نيست زيرا كه عبد الملك تا زمان امام باقر عليه السلام بطور قطع زنده نبود ، بنابراين اين روايت ساختگى است . » « 5 »
هامش
( 1 ) تهذيب التّهذيب : 3 / 395 - 397 .
( 2 ) رجال طوسى .
( 3 ) تهذيب التّهذيب : 3 / 406 .
( 4 ) ارشاد مفيد .
( 5 ) معجم رجال الحديث : 7 / 341 .