خودش نافذ است همچنان كه انسان به وسيلهء منطق و بيان خود مورد احترام و يا نكوهش قرار مىگيرد پس اگر سخن خير از او سر زند محترم است و اگر حرف شرّ و ناروايى از زبان او خارج شود مورد نكوهش قرار مىگيرد . امام عليه السّلام انسان را بر تسلّط و سيطرهء بر زبانش دعوت نموده و از او خواسته تا زبانش را به مراعات حقوق ذيل وادار كند :
الف - او را گراميتر از آن بداند كه به دشنام بيالايد زيرا كه دشنام باعث سقوط و پستى آدمى مىگردد .
ب - آن را بر سخن نيك و آنچه براى مردم نافع و بىزيان است عادت دهد .
ج - زبان را به گفتار مؤدّبانه و سخنان پاكيزهاى وادارى كه قابل صعود به درگاه خدا باشد .
د - زبان را در كام كشيده و سكوت اختيار كند جز به هنگام نياز نسبت به امور دينى و دنيوى سخن نگويد .
ه - معاف داشتن و جلوگيرى آن از سخنان بيهودهاى كه نه براى خود گوينده فايدهاى دارد و نه براى مردم .
اين بود برخى از امورى كه سزاوار است انسان مسلمان زبان خود را بر آنها وادارد و قطعى است كه اين امور مقام و منزلت او را بالا مىبرد .
( 1 )
4 - حق گوش
« و أما حق السمع فتنزيهه عن أن تجعله طريقا إلى قلبك إلا لفوهة كريمة تحدث في قلبك خيرا ، أو تكسب خلقا كريما ، فإنه باب الكلام إلى القلب ، يؤدي إليه ضروب المعاني على ما فيها من خير أو شر ، و لا قوة إلا باللّه . . . »
« اما حق گوشت ، پاك داشتن آن است از اين كه راهى به سوى دلت قرار دهى جز به منظور شنيدن مطلب خوبى كه در دلت ايجاد نيكى كند يا