( 1 )
ملحقات صحيفه
صحيفه سجاديهاى را كه از امام ابو جعفر عليه السّلام و برادرش شهيد بزرگوار زيد بن على عليه السّلام نقل كردهاند مشتمل بر پنجاه و سه دعاست و تمام صحيفه را شامل نيست زيرا بعضى از ادعيه - بطورى كه در مقدمهء آن آمده است - افتاده است و دانشمندان در مورد ديگر دعاهاى صحيفه كاوش كرده و به جمعى از ادعيه دست يافتهاند و آنها را به صحيفهء سجّاديه ضميمه كردهاند كه در ذيل اسامى اين بخش ملحقات با نام نويسندگان آنها آمده است :
صحيفهء اوّل - محدث مشهور شيخ حر عاملى صاحب وسائل الشيعة متوفاى سال 1104 ه ، آن را جمعآورى كرده و از اصول مورد اعتماد خود استخراج نموده است و در آخر آن چنين مىنويسد : « اين بنده محمد بن حسن بن على بن محمد حرّ عاملى - خداوند از او درگذرد - مىگويد : اين است آن مقدارى كه از دعاهاى صحيفهء كامله به دست اين جانب رسيده است . » « 1 » و اين صحيفه مشتمل بر شصت و سه دعا مىباشد .
صحيفهء دوم - از فاضل عبد اللّه بن ميرزا عيسى بن محمد بن صالح اصفهانى معروف به افندى مؤلف كتاب رياض العلماء كه آنچه از نظر شيخ حرّ عاملى به دور مانده بود جمعآورى و بدان افزوده است و به صورت چاپ سنگى به طبع رسيده است . « 2 »
صحيفهء سوم - از ميرزا حسين نورى كه آنچه از نظر ميرزا عبد اللّه - گردآورندهء صحيفهء دوم - به دور مانده بوده است وى در هفتاد و هفت دعا جمعآورى كرده و اينها در ساير صحيفهها ذكر نشده است . « 3 »
صحيفهء چهارم - از محقق بزرگ سيد محسن عاملى كه اضافاتى نسبت به
هامش
( 1 ) الذّريعة في تصانيف الشّيعه : 15 / 18 ، روضات الجنات : 7 / 97 .
( 2 ) اعيان الشّيعه : 4 / ق 1 / 500 .
( 3 ) الذّريعة : 15 / 19 .