كفران نعمتها و ناسپاس بودن . خداى متعال مىفرمايد : « همانا خداوند ( نعمتى را ) بر قومى دگرگون نمىكند مگر اين كه آنچه خود دارند تغيير دهند . »
( 1 ) و گناهانى كه باعث پشيمانى مىشود عبارت است از : قتل نفسى كه خداوند حرام كرده است خداى تعالى در داستان آدمكشى قابيل به هنگامى كه برادرش را كشت و از دفن او عاجز ماند ، مىفرمايد : « او از جمله پشيمانان گرديد . » و ترك صلهء رحم به حدى كه احساس خويشاوندى نكنند ، نخواندن نماز تا اين كه وقت نماز بگذرد ، وصيت نكردن ، ترك رد مظالم و ندادن زكات تا آن كه مرگ فرا رسد و زبان بند آيد .
( 2 ) و گناهانى كه باعث نزول بلا مىشود ، عبارت است از : انجام گناه وسيلهء آدم عارف و آگاه ، تجاوز به حقوق مردم و مسخره و استهزا كردن ايشان .
و گناهانى كه باعث دفع نعمتها مىگردد : اظهار نياز به مردم ، خوابيدن در وقت نماز عشاء و هنگام نماز صبح ، حقير شمردن نعمتها و شكوه از خدايى كه مىپرستد .
و گناهانى كه پردهء حيا و عصمت را مىدرد : مىگسارى ، قماربازى ، با يكديگر شوخى و مسخرهبازى كردن كه باعث خندهء مردمان شود ، عيب مردمان گفتن و همنشينى با مردمان نامطمئن و دو دل .
و گناهانى كه باعث نزول بلا مىشود ، عبارتند از : به فرياد مظلوم نرسيدن ، و كمك نكردن به ستمديدگان ، ترك امر به معروف و نهى از منكر .
و گناهانى كه باعث كامرانى دشمنان مىشود ، عبارت است از :
آشكارا ظلم كردن ، گناهان را فاش كردن ، خلافها را مباح شمردن ، نافرمانى نيكان و پيروى از بدان .
حياة الإمام زين العابدين ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام سجاد ع ) ( فارسي ) — صفحة 137
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص١٣٧