تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 14

مساهمون:

ص١٤
در اين اواخر به اهتمام حجة الاسلام رسول جعفريان به چاپ رسيده است . بعضى از فرامين و احكام و مكاتيب عصر صفوى كه از مهم‌ترين مآخذ و اساس تحقيق است در چند جلد به اهتمام دكتر عبد الحسين نوايى گردآورى و چاپ شده است . همچنين دكتر ذبيح الله ثابتيان مجموعه‌اى از اين دست مدارك را گردآورى و به چاپ رسانيده . اسناد متفرق هم توسط جمعى ديگر به چاپ رسيده است . البته بايد توجه داشت كه در مطاوى عده‌اى از متون تاريخى محلى مانند بعضى از تواريخ مازندران كه دكتر منوچهر ستوده چاپ كرده و جامع مفيدى مستوفى بافقى ( تاريخ يزد ، چاپ من ) ذكر حوادث و اخبار صفوى مندرج است . تذكره‌هاى دورهء صفوى مانند نصرآبادى و تحفهء سامى از منابع بسيار مفيدى است كه محقق را از اطلاعات اجتماعى و طبقاتى بهره‌ور مىسازد . ديگر از منابع قابل مراجعه تواريخى است كه جنبهء نقالى دارد و در دورهء صفوى آنها را نقالان اديب و سخنوران پرداخته و حماسه‌وار در قهوه‌خانه و ميدانها و ديگر مراكز عمومى روايت مىكرده‌اند . سه روايت عالم‌آراى شاه اسماعيل ( چاپ‌شده توسط على اصغر منتظر صاحب و دكتر يدالله شكرى و الله دتا ، اين اخير در پاكستان ) و عالم‌آراى شاه طهماسب ( توسط اينجانب ) نمونه‌اى است از اين گونه نوشته‌هاى خواندنى و دانستنى . از پژوهش‌هاى صفويه‌شناسى آنچه به صورت مقاله و رساله نشرشده بسيارست و از كتابها بايد نوشته‌هاى دكتر خان‌بابا بيانى ، محمد تقى دانش‌پژوه ( دستور الملوك ميرزا رفيعا ) ، دكتر اسماعيل دولتشاهى ، دكتر نظام الدين شيبانى ( تشكيل دولت صفويه ) و حجة الاسلام رسول جعفريان مورد نظر و مراجعه باشد . كتاب آقاى دكتر محمود بينا مطلق ( جنگهاى دورهء صفويه ) از پژوهشهاى ايرانى است كه به زبان آلمانى انتشار يافته است . در كشورهاى ديگر نخست از چند پيشگام بايد نام آورد . لوسين بلان فرانسوى (
L . Bellan
) كه زندگى و تاريخ شاه عباس را در سال 1932 منتشر كرد . ولاديمير مينورسكى روسى (
W . Minorsky
) كه تذكرة الملوك را تصحيح و با ترجمهء ملخص نشر كرد . لارنس لكهارت انگليسى (
L . Lockhart
) كه كتابى دربارهء سقوط صفويه نوشت و مقالاتى چند هم پراكنده دارد . در آلمان مطالعات صفويه‌شناسى دامنه‌اى وسيع‌تر داشته است و دارد . دو استاد ايران‌شناس ، والتر هينتز (
W . Hinz
) و شاگرد او هانس روبرت رويمر (
H . R . Roemer
) هر دو تحقيقات مفصلى در جوانب مختلف احوال صفويه نشر كرده‌اند و هم اينكه مكتبى را در آلمان بنياد گذاردند و شاگردان متعددى ( آلمانى و غير آن ) را پروريدند و رساله‌ها و نوشته‌هاى هريك از آنها موجب پيشرفت آن رشته بوده است . از آن زمره است آنچه از ه هورست (
H . Horst
) ، هربرت بوسه (
H . Busse
) ، ه براون (
H . Braun
) ، پ . لوفت (
P . Luft
) ، گ . هرمان (
G . Hermann
) ك . م . روهربرن (
K . M . Rohrborn
) ، م . مزاوى (
M . Mazzaoui
) ،
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 14 | ميرزا بيگ جنابدى