( 1 ) اظهارات ديگران راجع به شخصيت امام تمام مسلمين دربارهء بزرگداشت امام زين العابدين عليه السلام اتّفاق نظر دارند و به فضيلت آن حضرت اعتراف نموده و معتقدند كه او نسخهء منحصر به فردى بود در اين دنيا كه هيچ كس در فضايل ، علوم و تقوا به او نمىرسيد ، و از جمله مظاهر بزرگداشت ايشان از آن حضرت اين بود كه به بوسيدن دست آن بزرگوار تبرّك مىجستند و بر چشمشان مىكشيدند . « 1 » و تعظيم و احترام آن حضرت منحصر به اصحاب و كسانى نبود كه با وى برخورد داشتند بلكه تمام مورّخين را با همهء اختلاف در نظرات و گرايشهايشان شامل مىشود كه با اعجاب و تعظيم سيرهء زندگى آن بزرگوار را نقل كرده و تمام عناوين برجسته و اوصاف ارزنده را به او دادهاند . به اعتقاد من هيچ كسى نيست كه شرح زندگى درخشان آن بزرگوار را مطالعه كند مگر اين كه سر تسليم و تعظيم در برابر آن حضرت فرود مىآورد بنا بر اين ، كسى در خصلتهاى و الا و ساير صفات برجسته به پاى آن بزرگوار نمىرسد ، و آن حضرت در دل هر انسان شريفى كه علاقهمند به اوصاف والاى بشرى و انسانهاى نمونه است و به انسانيت احترام مىگذارد ، جا دارد .
اينك به نظرات و سخنان معاصران آن حضرت و مورّخانى كه دربارهء
هامش
( 1 ) عقد الفريد : 2 / 251 .