كلمهى طهور كه ناظر به تيمم است ، بيانگر اين است كه مقصود از أرض ، سنگ و خاك و مانند آن است .
سيرهى مسلمانان در عصر رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله سجده بر زمين بوده است . آنان بر زمين مسجد كه از سنگريزهها پوشانده شده بود سجده مىكردند . و حتى هنگامى كه سنگريزهها در اثر حرارت شديد خورشيد داغ مىشد ، سنگريزهها را بر مىداشتند و در دست خود مىگرفتند تا خنك شود و به هنگام نماز بر آن سجده كنند . چنانكه از جابر بن عبد اللّه انصارى روايت شده كه گفته است : من نماز ظهر را با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بهجاى مىآوردم ، و سنگريزهها داغ بود و نمىشد بر آنها سجده كرد ، من مشتى از آنها برمىداشتم و از اين دست در آن دست مىگذاردم تا خنك شود آنگاه بر آنها سجده مىكردم . « 1 »
شدّت گرما ، سنگريزههاى كف مسجد را ( كه ظاهرا مسقّف نبوده است ) داغ مىكرد ، برخى از صحابه براى آنكه كف دستها و پيشانيشان را از داغى سنگريزهها مصون دارند ، گوشههاى جامههايشان را زير دستها و پيشانى خود مىگذاشتند ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آنان را از اين كار نهى كرد ، آنان از شدّت گرما و دشوارى سجده نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شكوه نمودند ، ولى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به شكايت آنان اعتنايى نكرد ، و سجده بر جامههايشان را اجازه نداد .
همگى مىدانيم كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مظهر رحمت و مهر الهى بود و بر مشكلات و سختىهاى مردم سخت آزرده خاطر مىشد ، و در حل مشكلات آنان از هيچ كوششى دريغ نمىورزيد . چنانكه قرآن كريم مىفرمايد :
لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ
هامش
( 1 ) . مسند احمد ، ج 3 ، حديث 327 ، حديث جابر .