شيعيان من در بصره حمله كردند ، عدّهاى را ناجوانمردانه كشتند و عدّهاى نيز با آنها به مبارزه برخاستند و سرانجام شربت شهادت نوشيدند : « وثبوا على شيعتي ، فقتلوا طائفة منهم غدرا ، و طائفة عضّوا على اسيافهم ، فضاربوا بها حتّى لقوا اللّه صادقين » . « 1 »
اصطلاح رافضه
از آنجا كه در كتب ملل و نحل و نيز كتابهاى عقايد و تفسير و غيره گاهى از شيعه به نام رافضه تعبير شده است ، لازم است در مورد اين اصطلاح نكاتى را يادآور شويم :
اصطلاح رافضه ، همچون اصطلاح شيعه كاربردهاى متفاوتى دارد . در ابياتى كه از شافعى نقل كرديم رافضه بر شيعه ، به معناى اعتقاد به افضليت امام على عليه السّلام و نيز ابراز محبت او و خاندانش به كار رفته است . گاهى نيز رافضه بر نخستين معناى شيعه اطلاق شده است چنانكه اشعرى آن را معادل اماميه گرفته و آن را به اعتقاد به نص بر خلافت على عليه السّلام تفسير كرده است . « 2 »
عبد القاهر بغدادى از اين هم فراتر رفته و غلات را نيز فرقهاى از رافضه به شمار آورده است ؛ اصولا وى به جاى اصطلاح شيعه اصطلاح رافضه را به كار برده است و آنان را به سه گروه غلات كيسانيه ، اماميه و زيديه تقسيم كرده است . « 3 »
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة ، خطبهى 218 .
( 2 ) . مقالات الاسلاميين : 1 / 88 - 89 .
( 3 ) . الفرق بين الفرق ، ص 21 ، دار المعرفة .