بيش از نود منبع معتبر شيعى روايت شده است . « 1 » به دليل اهمّيّت اين مسأله نزد مسلمانان علاوهبر آنچه در كتابهاى حديث و كلام در اينباره آمده است .
كتابهاى بسيارى به صورت جداگانه در اين خصوص تأليف شده است . گويا نخستين فردى كه به تأليف مستقل در اينباره پرداخته محمد بن اسحاق بن ابراهيم كوفى متوفّاى 275 ه بوده است ، وى كتابى به نام « صاحب الزمان » نگاشته است . « 2 »
احاديث مربوط به مهدى موعود ( عج ) از چنان قطعيت و اعتبارى برخوردار است ، كه كسانى چون ابن تيميّه و پيروان او كه معمولا در اعتقاداتى كه مورد اهتمام شيعه است تشكيك مىكنند ، به درستى اين احاديث اذعان كردهاند . ابن تيميّه با استناد به مسند احمد ، صحيح ترمذى و سنن ابو داود ، احاديث مربوط به مهدى موعود ( عج ) را از نظر سند صحيح دانسته است . « 3 » با اين حال ، جاى شگفت است كه ابن خلدون در مورد اين احاديث مناقشه كرده و گفته است جز اندكى از آنها خالى از اشكال نيست . « 4 »
محقّقان اسلامى - اعم از شيعى و سنّى - سخن ابن خلدون را نقّادى كرده و بىپايگى آن را اثبات كردهاند . دكتر عبد الباقى - يكى از محقّقان معاصر اهل سنّت مىگويد : « احاديث مهدى موعود ( عج ) مجموعهى عظيمى را تشكيل مىدهد و به
هامش
( 1 ) . در اينباره به منتخب الأثر ، تأليف آية اللّه صافى رجوع شود .
( 2 ) . فهرست ابن نديم ، ص 223 .
( 3 ) . نظرية الامامة ، احمد محمود صبحى ، ص 404 - 405 .
( 4 ) . مقدّمهى ابن خلدون ، ص 311 - 322 .