« ما رأيت افقه من جعفر بن محمد عليه السّلام » . « 1 »
از مطالعهى تاريخ زندگى ائمهى اهل بيت عليهم السّلام و دانشمندان و شخصيتهاى معاصر آنان به روشنى اين حقيقت به دست مىآيد كه آنان در علم و عمل برترين شخصيتهاى روزگار خويش بودند ، هرگز در پاسخ سؤالى كه از آنان مىشد ، فرو نمىماندند ، نزد هيچكس دانش و معرفت كسب نكردند . شيخ صدوق اين مطلب را به عنوان يكى از روشنترين دلايل امامت ياد كرده و گفته است :
هر يك از ائمّهى اهل بيت عليهم السّلام در زمان خود بدون اينكه از كسى كسب علم و دانش كنند ، در پاسخ هيچ سؤالى فرونمىماندند ، و در همهى علوم و فنون سرآمد روزگار خود بودند ؛ پس چه دليلى از اين گوياتر بر امامت آنان وجود دارد ؟ « 2 »
ج ) راه تعيين امام
از مطالب پيشين روشن شد كه تعيين امام جز از طريق نصّ ممكن نيست ؛ زيرا صفات و شرايط ياد شده - خصوصا صفت عصمت - را كسى جز خداوند نمىداند .
از اين رو ، همانگونه كه قرآن كريم در موضوع نبوت فرموده است :
اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَهُ
« 3 » ، در مورد امامت نيز اين قاعده استوار و پابرجاست . همانگونه كه نبوت رحمت خاص خداوند است و تقسيم و تعيين آن به دست خداوند است و
هامش
( 1 ) . همان ، ص 53 .
( 2 ) . كمال الدين و تمام النعمة ، ص 91 ، ط مؤسسة النشر الاسلامى .
( 3 ) . انعام / 124 .