اسلاميانپناه معروض داشت و از آن وقت بر جماعت ذاكرين و رثات در خواندن اين حكايت مجعول و راندن اين روايت موضوع قدغن اكيد رفت و نهى شديد گرديد .
بلى نگارنده را در طى تتبعات اكتشافى شگفت روى داده و منشاء اين شهرت را به دست آورده به شرحى كه در ترجمهء حضرت سكينهء بنت الحسين صلوات الله عليه از كتاب « خيرات حسان » برنگاشته است و آن تحقيق به يادگار گذاشته .
توسعهء مملكت ايران از سمت مغرب
به اعادهء الكاى قطور به شرحى كه در تواريخ و روزنامجات مسطور است .
توسعهء مملكت ايران از سمت مشرق جنوبى
به اعادهء بلاد سيستان به شرحى كه در تواريخ و روزنامجات مسطور است .
توسعهء مملكت ايران از سمت شمال شرقى
به اعادهء اراضى تركمان به شرحى كه در تواريخ و روزنامجات مسطور است .
رواج تربيت اناناس
در گرمخانهاى دار الخلافه به هواى مصنوع .
عود بحيرهء ساوه
در شب ولادت سراسر سعادت پيغمبر ما محمد بن عبد الله صلى الله عليه و آله و سلم از آيات و ارهاصات كه در قلمرو پادشاه ايران به ظهور آمد يكى آن بود كه چهارده كنگره از ايوان نوشيروان فروريخت ، و ديگر آتشكدهء فارس كه از چند صد سال همى افروخته بود خاموش گشت ، و ديگر درياچهء ساوه كه بر سواحل آن ترسايان ايران كليساها داشتند فروشد .
شيخ شرف الدين محمد بن سعيد مصرى بوصيرى نام اين درياچه هم در قصيدهء برده برده است و هم در همزيه آورده . در آنجا مىفرمايد
و سآء ساوة ان غاضت بحيرتها * ورد واردها بالغيظ حين ظمى
و در اين يك مىگويد
و عيون للفرس غارت فهل كا * ن لنيرانهم بها اطفآء
حاج سليمان بيدگلى متخلص به صباحى مىفرمايد :
نم رود سماوه خشكى درياچهء ساوه * خمود نار آتشخانه كسر گنبد كسرى
در خطاب سطيح با عبد المسيح نيز بدين بحيره تصريح شده است گفته
اذا كثرت التلاوة و ظهر صاحب الهراوة * و قاض وادى السماوة و غاضت بحيرة ساوة
شارح برده مىگويد درياچهء ساوه آبى بود فراهم آمده به سطحى درازا و پهناور كه بر كرانها چندين نزهتگاه نامى داشت و هم نصارى بيع معتبر و كنايس عالى در آن حوالى ساخته بودند .
فاضل مفيدى « 1 » مورخ يزد مىگويد قصبهء عقدا بر لب درياچهء ساوه بود .
هامش
( 1 ) - مراد در كتاب جامع مفيدى تأليف محمد مفيد مستوفى بافقى يزدى است كه دو مجلد آن به دست آمده است و طبع كردهام .