- و تقسيمات اوقات مبارك بر ايام هفته براى اصغاء عرايض وزرائى كه وسايط و روابط بودند ما بين دواير عظمى و كافهء رعايا ،
- و تعيين امناء براى اخذ عرايض در سر سوارى و ايصال اجوبهء آنها موافق حكم توقيعى و يا شفاهى اعليحضرت شهريارى .
از وضع اين قوانين و ايجاد اين عناوين كه بعضى دائم و جاودانى است و برخى مخصوص وقتى و زمانى مقصود بالاصاله همان اشاعهء عدل و انصاف بوده و اماتهء ظلم و اعتساف .
و مع ذلك كله از شدت شوق و عشق بر تشييد مبانى عدالت و داد و تسهيل جواد استقامت و سداد تا زمانى كه مصلحت وقت مقتضى بود خود به ذات اقدس و شخص همايون هفتهاى يك روز بر ديوان خاص نشسته عرايض رعايا و دعاوى متظلمين را اصغاء مىفرمود و غور مىرسيد .
و گذشته از جميع آن مقررات مؤسسه و موضوعات مقدسه در اين سنوات مخصوصا از پرتو اسلاك برقيه و خطوط تلگرافيه كه به مثابه رشتههاى خيال از قلوب آحاد اهالى ايران به خاطر عاطر اين پادشاه مهربان كشيده است صيت داد و معدلت از ماه تا ماهى رسيده .
* ترقى حريربافى كارخانههاى كاشان
* ترقى نسج عباى ابريشم در كاشان به طرز عباهاى ابريشمين كربلا و نجف .
ترقى صنعت نساجى حاشيه ترمه در كرمان
به درجهاى كه از حاشيهء « عظيم خانى » نتوان به آسانى تميز داد .
* ترقى منسوجات كوهپايجات اصفهان
* ترقى ظروف فخارى نايين
ترقى قلمكار خمرهاى در اصفهان
كه بهتر از قلمكار مدرس « 1 » هند است .
رواج كار قالىبافى
و بازار قالى فروشى اهل اروپا ، اين صنعت ايرانيان را كه ديدهاند بسيار پسنديدهاند و در اين عهد بالخصوص تجارت قالى بسى عمده و عالى است .
افتتاح كارخانجات نساجى اقمشهء كتانى در اصفهان
كه ملبوس تابستانى جنود مسعود از آن منسوجات خواهد بود .
ايجاد كارخانهء ابريشمتابى در مملكت گيلان
به دست معتمد السلطان حاج محمد حسن تاجر اصفهانى امين دار الضرب .
هامش
( 1 ) - اصل : صدرس .