بسيار است . « 1 »
* علم معدنشناسى .
* فن گداختن آهن و مس و چودنريزى .
* علم « كريستالوگرافى » « 2 » كه به اسم تبلور اجسام تسميه نموده و اصطلاح كردهاند .
* انتشار علم حساب به آيين جديد فرنگ .
* و علم هندسهء اولى ، ايضا .
* و علم جبر و مقابله ، ايضا .
* و علم مثلثات مستقيمة الخطوط ، ايضا .
* و فن « لگاريتم » كه اعمال حساب است و عوض ضرب جمع مىشود و عوض تقسيم تفريق .
* ترويج علم و عمل نقشهكشى .
* و علم و عمل مساحى .
* و علم و عمل تسويهء اراضى .
* ترويج و تكميل فنون متعلقه به لشكركشى و سپاهيگرى كه [ از ] آن جمله است علم تاريخ جنگ .
* و تاكتيك علمى و عملى .
* و « استراتاژى » . « 3 »
* و قواعد مشق اقسام توپها .
* و مشق شمشير .
* و قواعد ترتيب معسكر و كيفيت اردو حركت دادن و اردو زدن .
* و علم قلعهء فورى ساختن .
* و علم اسلحهء جنگ شناختن .
* و علم محاصره و مدافعه .
* رواج علم ساختن اقسام پلهاى چوبى و سنگى و غيره .
* انتشار علم ساختن قلعجات محكم و كشيدن حصار شهرهاى عظيم .
* ترويج علم ساختن انواع راهها و پرداختن شوسهء شوارع .
* علم مثلثات كروى كه اكرات گفته مىشود بطرزى كه اساتيد اوروپا تقرير و تحرير كردهاند .
هامش
( 1 ) - اشاره است به كتاب مرآة البلدان كه چهار جلد آن چاپ شده است .
( 2 ) -Cristallographie .( 3 ) -strategie .