طرابلس غرب سرزمينى است در مغرب كشور ليبى . مساحت تقريبى آن بدون محاسبهء بيابان فزّان كه جزو آن است 96471 ميل مربع و با محاسبهء آن ، 348000 ميل مربع است . طرابلس از مشرق به برقه ، از شمال به درياى مديترانه ، از مغرب به تونس ، و از جنوب به بيابان وسيع فزّان محدود است . سرزمين طرابلس فلات يا جلگهاى موجى شكل است كه بلندى اين فلات به طرف جنوب اين سرزمين است و انتهاى جنوبى آن به بلنديهاى احقّر و جبل طيّمو « 1 » و تيبستى « 2 » در صحراى مركزى افريقا ملحق مىشود . در شمال سرزمين طرابلس ميان شهر مصراته « 3 » و خليج سرت ، « 4 » سطح زمين نسبت به سطح دريا بهطور ملايم ارتفاع مىيابد ، ولى در قسمت مغرب طرابلس دشت معروفى است به نام جفر « 5 » كه رشته كوههاى مصراته ، تهونه « 6 » ، غريان « 7 » و نفوسه « 8 » آن را به شكل مثلثى كه قاعدهء آن در طرف مغرب است در ميان گرفته است . در قسمت شمال اين كوهها صحراى بزرگى است به نام حمادة الحمراء ( صحراى سرخ ) . گرچه اين صحرا اكنون خالى از سكنه است ، وجود آبرفتهاى خشك يا درّههاى رودخانهء خشك آن منطقه نشان مىدهد كه هواى آن در قديم بهتر از امروز بوده است . در منطقه بيابانى حمادة الحمراء كوهى به نام جبل السوداء قرار دارد كه تقريبا در 400 ميلى جنوب ساحل مديترانه واقع است و حوضهء آبگير رود فزّان را تشكيل مىدهد . در انتهاى غربى سرزمين طرابلس دو واحهء بزرگ وجود دارد ؛ يكى به نام غدامس « 9 » در 350 ميلى جنوب غربى طرابلس كه يكى از مراكز قديمى است و ديگرى ، غات « 10 » كه واحهاى جديد است . اين دو مركز هر دو جزو راههاى تجارتىاند . در قرن نوزدهم راه كاروانرو نيجر « 11 » به طرابلس تقريبا از همين راه غات بوده ؛ ولى كمكم از اهميت اين واحه يا مركز از نظر تجارتى كاسته شده است .
هواى سرزمين ( فلات ) طرابلس بهطور كلى گرم است و گاهى به سبب تأثير هواى نواحى ساحلى و كوههاى نزديك به آن كمى بهتر مىشود . در فصل تابستان درجه
هامش
( 1 ) .Timmu( 2 ) .Tibesti( 3 ) .Misurata( 4 ) .Sirte( 5 ) .Jefara( 6 ) .Tahuna( 7 ) .Garian( 8 ) .Nefusa( 9 ) .Ghadames( 10 ) .Ghat( 11 ) .Niger