معتصم عباسى شهر أنقره ( انكوريه ) را خراب كرد و عمّوريه را فتح كرد . همو مىنويسد :
شهر عمّوريه در ناحيهء ناطلوس ( به معناى مشرق و بزرگترين نواحى روم ) قرار دارد . « 1 » ادريسى در قرن ششم مكررا نام عمّوريه را در وصف راههاى آسياى صغير آورده ، ولى دربارهء خود شهر چيزى ننوشته است . « 2 » ياقوت همان داستان فتح عمّوريه را در زمان معتصم عباسى نقل مىكند و مىنويسد : از بزرگترين فتوحات اسلام بوده است . « 3 » به نوشته ابو الفداء عمّوريه شهر بزرگى است و قلعهاى استوار دارد . اين قلعه درون شهر واقع است .
بيشتر مردم شهر تركمانانند . باغ و بوستان شهر اندك است و چند چشمه و نهر دارد . « 4 » حمد الله مستوفى مىنويسد : عموريه از اقليم پنجم است . در تلفظ آن را انگوريه خوانند .
در جامع الحكايات آمده كه قسطاس قيصر روم آن را ساخته است . . . حقوق ديوانىاش هفتاد و دوهزار و هشتصد دينار است . كوه رقيم كه ذكرش در قرآن آمده ، در حدود عمّوريه روم است . غار اصحاب كهف در آن كوه است . « 5 » از قلاع بزرگ اميرنشين گرميان قلعهء بزرگ سيورى حصار است كه در كنار رودخانهء سانگاريوس قرار داشته است .
سيورى حصار در تركى به معناى قلعهء نوكدار است . احتمالا اين قلعه در محل شهر پسىنوس « 6 » رومى كه بعدها به نام ژوستينيانوپليس پاليا « 7 » ناميده شد ، قرار داشت . « 8 » قزوينى اين محل را به صورت سبزى حصار آورده و مىنويسد : در آنجا معبدى است از آن يهوديان . « 9 » به نوشتهء حمد الله مستوفى ، سورى حصار شهر وسط است ، حقوق ديوانىاش بيست و پنجهزار دينار است . « 10 »
ششمين اميرنشين تركمان ، اميرنشين منتشا است كه از شمال به دو اميرنشين
هامش
( 1 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 78 و 84 و كتاب الخراج ؛ ص 167 و التنبيه و الاشراف ؛ ص 152 .
( 2 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 802 ، 803 ، 806 ، 808 ، 809 ، 811 ، 813 و 827 .
( 3 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 158 .
( 4 ) . تقويم البلدان ؛ ص 435 .
( 5 ) . نزهة القلوب ؛ ص 96 و 195 .
( 6 ) .Pessinus( 7 ) .Justinianopolis Palia( 8 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 163 .
( 9 ) . آثار البلاد و اخبار العباد ؛ ص 614 .
( 10 ) . نزهة القلوب ؛ ص 100 .